Een velletje daags

recensie Ze zijn niet te duur, leuk om te geven én om te krijgen. Niet voor niets zijn scheurkalenders een populair cadeau voor de feestdagen. Voor ieders hobby of interesse is er inmiddels wel eentje te vinden. Een greep uit de enorme voorraad.

De Dagkalender van de poëzie voorziet een sneeuwbui op 1 januari. ’Het nieuwe jaar begint met zachte vlokken die zachtjes dalen en onwillig landen’. Het is de eerste regel van een gedicht van Patty Scholten. Dan volgt een ’dwarsdoorsnee’ van de poëzie die in Nederland en Vlaanderen is geschreven. Het resultaat voorzagen de samenstellers van de titel ’Alle dagen feest’. Zij zochten naar gedichten over steden en dorpen en verjaar- en sterfdata van dichters, En kozen vrolijke gedichten die ons het nieuwe jaar door helpen.

Het moet voor kinderen minder saai op het toilet worden, vindt de redactie van de kalender ’Trek door de natuur’. Meestal hangen er scheurkalenders over taal of coaching, spiritualiteit of poëzie aan de muur. ’Trek door de natuur’ is bedoeld voor kinderen. Vol proefjes, weetjes, humor en doe-dingen. En vragen als: ’Wat voor beestjes leven er in je bed? Hoe hard mag je op je mountainbike door het bos? En wie eet mijn poep op?’ Op 2 februari gaat de bladzijde over Charles Darwin, die 201 jaar geleden werd geboren.

Voormalig zanger Henny Vrienten (van Doe Maar) noemt zichzelf een ’overtuigd ongelovige’. Het weerhoudt hem er niet van liturgische muziek te componeren voor de oecumenische studentenkerk in Utrecht. Want met liturgie heeft hij wel iets. „Ik zeg wel eens dat ik cultureel katholiek ben.” Op 3 maart vult Vrienten de Happinez-kalender met een moment van bezinning: „Het mooiste is de stilte tussen wat is geweest en wat moet komen”. Elke dag is er een wijsheid uit een andere spirituele hoek, toegelicht op de achterzijde.

In deze scheurkalender staat vol weetjes en omgangsvormen. Mythologie en wijnkennis wisselen elkaar af, net als de etiquette in de golfsport en klassieke muziek, Grieks en Duits, en weetjes over ’gewone’ dingen. Waar komt de uitdrukking ’Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen’ vandaan?, is op 4 april (Eerste Paasdag) de vraag. In de kalender komen ook populair-wetenschappelijke vragen aan bod – over het eerste gebouw met airconditioning tot de orkaan Katrina. Je moet wel op tijd het blaadje omslaan, dan word je ’iedere dag een beetje slimmer’.

Otrabanda betekent in het Papiaments ’aan de overkant’. Wie ooit op Curaçao is geweest, kan zich dat voorstellen. Otrabanda ligt tegenover Punda aan gene zijde van de St. Annabaai. Een pontjesbrug verbindt de twee delen van Willemstad; en als die brug ’open’ staat, varen de veerboten. Het ’volkse’ Otrabanda wordt op 5 mei door de Reiskalender aangeprezen als reisbestemming, zoals je voor elke dag een andere reistip van Capitool vindt zoals een weekendje weg, een dagje-uit, een stedentrip, een lange vakantie of een exotische reis.

Sudoku’s, kruiswoordraadsels, puzzeltjes – de scheurkalenders met deze vormen van hersengymnastiek zijn ook dit jaar niet aan te slepen. Ook Neurocampus brengt een kalender met dagelijkse hersenkrakers uit, onder het motto: ’train dagelijks je hersenen en blijf fit!’ Onderzoekers zijn het erover eens dat je concentratie verbetert als je elke dag een kwartiertje een puzzeltje oplost. Neurocampus prijst z’n kalender vooral aan bij senioren en vijftigplussers. Die mogen op 6 juni een dinerbon uitrekenen, uit het hoofd uiteraard.

’Hoe noem je dat witte spul in een sinaasappelschil?’ is een vraag die de Kindertaalkalender op 7 juli opwerpt. Voordat je omslaat, krab je – als volwassene – wel een paar keer op je hoofd, om vervolgens te erkennen dat je het echt niet weet. Wat het wel is, zullen we niet verklappen. Leuk bedacht, die vragen waar jong en oud het antwoord schuldig blijven. Maar waarom verft een olifant eigenlijk zijn nagels rood? En wat is een elpee? Naast vragen zijn er ook taalspelletjes, gedichten en moppen over taal.

In Amsterdam valt elke dag wel wat te doen. Dat weten deze twee Parooljongens als geen ander. Hun scheurkalender is te gebruiken als evenementenagenda met verwijzingen naar allerlei festivals, concerten, jubilea, herdenkingen, openingen en andere stadse activiteiten. De kalender bevat verder foto’s van vroeger en van nu (Peter Elenbaas). Op 8 augustus – weten we nu al – begint het filmfestival Africa in the Picture in het Ketelhuis. Soms is er geen evenement, maar een rustdag is af en toe ook prettig.

Bijbelse scheurkalenders zijn van alle tijden, maar Karel Eykman pakt het in de zijne anders aan. ’Scheur in een jaar de Bijbel door’, roept hij zijn cliëntèle op. Aan de hand van geestige en eigenzinnige liedjes, gedichten en verhalen verklaart hij bijbelteksten ’voor jong en oud’. Op 9 september licht hij het bijbelvers toe waarin Jakob zijn aanstaande bruid Rachel ziet, met een lofzang van Jakob over zijn ’reddende engel’. „Ik was de weg kwijt, ik was nergens. Desperado in de nacht, zwerver op de vlakte.”

Brood is lekker en gezond, meldt de Kinderkookkalender. Ga maar eens naar het Bakkerijmuseum Het Warme Land in het Gelderse Hattem. Je komt daar te weten hoe ze vroeger brood bakten en banket maakten. En je mag de museumbakker ook helpen. De kalender wil smaak en eten thuis onder de aandacht brengen. Van elk kalenderblaadje leer je op een speelse manier iets nieuws over voeding en voedsel. De scheurkalender is bedoeld voor kinderen van 8-12 jaar en hun ouders en bevat recepten, uitjes, proefjes en spelletjes.

Sint Maarten! Je wilt iets uitdelen wat omvang heeft, maar toch niet (al te) ongezond is en ook niet te duur. Tip van de Bespaarkalender: koop een grote zak pepernoten bij de voordeelsuper en meng die met een zakje hartjes. Of koop een grote zak taaitaai en een netje mandarijntjes, maak bundeltjes van servetten met een stukje taai, een mandarijntje en wat pepernoten, Strikje d’r omheen en alles in een mand bij de voordeur. Leuk, zegt de kalender, die verder geld- en milieubesparende tips geeft, recepten voor minder dan 1 euro per persoon, ideeën voor gratis uitstapjes, wijze woorden over geld en leuke cartoons over het Bespaarvarkentje.

De donkere dagen breken weer aan, de tijd van depressies. De Groenste Scheurkalender tipt om eens een wandeling in de natuur te maken; ook goed om je zelfvertrouwen te herstellen, meldt de kalender. Verder geeft de kalender adviezen voor een groener leven, antwoorden op vragen als ’Hoe groen is Sinterklaas?’, interviews met milieuhoogleraar Lucas Reijnders, rapper Ali B en saxofoniste Candy Dulfer en citaten van BN’ers als Herman Finkers, Wubbo Ockels en Nescio.

samenstelling: Haro Hielkema