'Anderhalf miljard mensen is ideaal'

recensie

Jelle Reumer is bioloog en paleontoloog en is directeur van het Natuurhistorisch Museum Rotterdam.

‘In mijn boek neem ik de milieubeweging nogal op de korrel, die is overal tegen. Vorige week las ik in de krant weer een verbijsterend voorbeeld. Een Belgisch bedrijf wil in Zeeland een proef beginnen met de kweek van genetisch gemodificeerde populieren. Die leveren houtweefsel op dat je makkelijk kunt omzetten in biobrandstof. Daardoor hoef je minder fossiele brandstoffen te gebruiken, en je hoeft minder tropische wouden om te hakken. Kortom, alleen maar voordelen, zou je zeggen. Maar de milieubeweging is al weer ziedend. Want gemodificeerde bomen, dat is Frankenstein, dus we zijn tegen. Dan denk ik: mensen, waar zijn jullie mee bezig? Dit zijn onderbuikgevoelens. Denk nou toch eens na, wees niet zo hypocriet en kortzichtig.

Dit boek is een bundel van zo’n veertig columns die ik de afgelopen jaren heb geschreven voor diverse bladen. Dat doe ik meestal in de trein of tijdens vakanties, met de hand, ja, met een gewone pen. Uiteindelijk schrijven alle schrijvers voor zichzelf, en helaas vaak voor de eigen parochie. Je hoopt dat er wel iets overspringt, dat mensen aan het denken worden gezet.

Sommige columns heb ik herschreven en geactualiseerd. Het laatste hoofdstuk, over de overbevolking, is nieuw. We zijn nu met zesenhalf miljard mensen, dat kan onze planeet amper aan. Al die mensen moeten eten, drinken, doen hun behoeften, nemen grond in beslag, reizen in auto of vliegtuig, noem maar op. Alle problemen waar we nu mee te maken hebben: opwarming, CO2-uitstoot, overbevissing, zijn toe te schrijven aan de overbevolking. Anderhalf miljard mensen, zoals er begin vorige eeuw waren, zou ideaal zijn, daarmee zou bijna alle narigheid opgelost zijn.

Dat er zoveel mensen zijn, is makkelijk te verklaren. In arme gebieden vormen kinderen een verzekering voor de oude dag. En uit angst dat er door slechte gezondheidszorg een paar voortijdig overlijden, komen er dus nog een paar extra kinderen per gezin. In Nederland hebben we in de jaren vijftig, terwijl het land nog aan de grond zat, de AOW ingevoerd. Daardoor kelderde het kindertal in ons land meteen. Zoiets moet ook op wereldschaal mogelijk zijn, dat hoeft geen bakken met geld te kosten.

Sommige religies verbieden voorbehoedsmiddelen, dat is ook een probleem. Zie dat schitterende leuterverhaal van het Vaticaan van een tijdje geleden, dat door de pil het water wordt verontreinigd waardoor uiteindelijk het mannelijk zaad in kwaliteit wordt aangetast. En dat wordt dan allemaal in bloedernst gedebiteerd door die oude heren, het is werkelijk ongelooflijk.

Wat onderscheidt de mens van het dier? Wij hebben hersens, laten we ze dan ook gebruiken, laten we de bevolkingsaanwas afremmen, en wel zo snel mogelijk. Als we naar de negen miljard mensen gaan, krijgen we hongersnoden, pandemieën, genociden. Dat zouden we allemaal niet moeten willen. Bij negen miljard mensen stort de boel in elkaar en gaan we taferelen zien waarbij de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog kinderspel zijn.’