'Geen blinde bewonderaar van Obama'

recensie

Philippe Remarque (1966) is correspondent van de Volkskrant in Washington

’Een dagbladjournalist die een boek gaat schrijven, voelt zich als een kind in een grote speeltuin. Je bent vrijer, anders dan in een krant ondervind je geen ruimtebeperking, en stilistisch mag er ook meer. Bovendien kun je in een boek alle ketenen van de objectiviteit van je afwerpen. Dat masker van de neutrale correspondent die alles keurig afweegt en zelf in het midden blijft, dat masker kun je even afleggen.

Dit is een persoonlijk, subjectief verslag van wat ik het afgelopen jaar tijdens die prachtige, opwindende verkiezingscampagne heb meegemaakt, geschreven vanuit de ik-figuur zodat lezers kunnen meeleven. Ik kan me voorstellen dat zij zeggen: die man is pro-Obama. Ik maak er geen geheim van dat ik in het begin gegrepen raakte door zijn charisma, door de boeken die hij heeft geschreven, door zijn retorisch talent. Een jaar geleden, toen ik in New Hampshire was voor de voorverkiezingen, schreef ik in een column in de krant dat luisteren naar een toespraak van Obama beter is dan seks, die passage komt ook in het boek terug. Daar heb ik veel reacties op gekregen, ook negatieve. Maar het was speels bedoeld; ik vind dat een correspondent pakkend moet beschrijven wat die man losmaakt om zijn onwaarschijnlijke opkomst te verklaren.

Ik ben geen blinde bewonderaar. Ik heb ook veel kritiek op Obama. Hij heeft leugenachtige kanten, bedient zich van smerige trucs, heeft tijdens de campagne misleidende tv-spotjes uitgezonden. Dat beschrijf ik ook allemaal, en ik steek de draak met zijn enorme zelfverzekerdheid. Ik zie echt wel z’n zwakke kanten.

Twee keer heb ik 25 dollar in de verkiezingskas gestort van Obama, wat een buitenlander trouwens helemaal niet mag. Niet om hem financieel te steunen, maar om te beschrijven hoe zijn vernieuwende geldophaalmachine op internet precies werkt. Bij wijze van participerende journalistiek ben ik bovendien een keer als Obama-vrijwilliger langs de deuren gegaan. Niet uit bewondering, maar om mee te maken hoe zoiets gaat. Ik had met een campagnemedewerker mee gekund, maar dan had ik niet het echte verhaal gehad.

Het was fascinerend om te zien met wat voor enorme passie de Amerikanen de democratie beleven. In de VS maak je trouwens op alle fronten de wereldkampioenschappen politiek mee. De campagnes zijn ongelooflijk professioneel, zowel aan Republikeinse als aan Democratische kant. Er wordt weliswaar vuil, maar ook bijzonder goed gespeeld.

Komende dinsdag, bij de inauguratie, wordt het een gekkenhuis hier in Washington. Een enorm volksfeest, zoals in Nederland bij de troonsbestijging van de volgende Oranje. Ik hoop op een mooie toespraak van Obama. Hij zal het de komende jaren niet makkelijk krijgen, de verwachtingen zijn veel te hoog gespannen. Maar daar heeft-ie zelf ook aan bijgedragen. ’Ik ben beter’, zei hij steeds in de campagne. Dat ons teleurstellingen te wachten staan, dat is wel zeker. Maar per saldo denk ik dat hij er wel wat van gaat maken.’