Schooljeugd uit Harkema 'niet helder van geest'

recensie

21.30 uur, Nederland 2

Dat de zorg om de verloedering van de jeugd niet alleen van deze tijd is, blijkt uit ’Andere Tijden’ van vanavond. ,,De verwilderde jeugd leeft in een wereld die verregaand gestalteloos genoemd mag worden. Men loeit, men brult, men kletst als een eindeloos geleuter, men gilt en giert, men jengelt en zeurt”

Zo omschreef het rapport ‘Maatschappelijke verwildering der jeugd’ (1952) de toestand van de zogenaamde massajeugd in Nederland. De onderzoekers maakten zich zorgen om de geestelijke armoede onder de jongeren en waarschuwden voor de kans om te vervallen in crimineel gedrag. Met de inzet van buurt- en jeugdwerk moest de jeugd weer in het gareel worden gebracht.

In het rapport werd jongeren in steden en dorpen door heel Nederland de maat genomen. Maar het Friese dorp Harkema spande de kroon. ,,Fietst men door Harkema, dan kan men aan vele schoolkinderen zien, dat ze er niet helder van geest uitzien. Het intelligentiepeil op de openbare school is ontstellend laag Harkema is een berucht dorp; berucht door de vroegere ruwe heidebevolking, waar vechtpartijen schering en inslag waren. Nog altijd is de bevolking opvliegend, om een kleinigheid wordt het mes uit de zak getrokken”

Na publicatie van het rapport ontstond er grote beroering in het dorp dat zich niet herkende in de beschrijving van het rapport. De plaatselijke voorman van de Communistische Partij Nederland liet zelfs een tegenverhaal publiceren door de partijkrant ’De Waarheid’.

In ’Andere Tijden’ komt de Harkemase jeugd van toen aan het woord over die andere, verwilderde tijden.