Verfijnd Albéniz-spel van Yoram Ish-Hurwitz

recensie

De Nederlandse pianist Yoram Ish-Hurwitz presenteert zichzelf de laatste jaren vrijwel uitsluitend in themaprogramma’s waarin hij zijn pianospel combineert met literatuur en theatrale middelen. Na zijn succesvolle project over de pelgrimsjaren van Franz Liszt (met teksten van Frédéric Bastet) en zijn optreden als ’Wladyslaw Szpilman’ in het theaterprogramma ’De Pianist’ (met acteur Edwin de Vries) volgt dit seizoen het programma ’Iberia’. Hierin wisselt Ish-Hurwitz de pianowerken uit de gelijknamige suite van Isaac Albéniz (1860-1909) af met een film die de pianist samen met cineaste Jenneke Boeijink maakte.

De documentaire gaat over Ish-Hurwitz’ zoektocht naar Albéniz’ inspiratiebronnen en achtergronden in de Spaanse provincie Andalusië. Vanavond is de première van dit filmconcert, dat komende maanden op veel plaatsen in Nederland te zien en te horen zal zijn. Parallel aan de concerten staat de uitgave van twee cd’s waarop Ish-Hurwitz de suite ’Iberia’ van de dit jaar een eeuw geleden overleden Albéniz integraal vertolkt. Deel 1 ligt vanaf 1 februari aanstaande in de winkel.

Als Ish-Hurwitz deze werken live net zo mooi en gaaf speelt als op deze wonderschone cd dan mag veel verwacht worden van zijn komende Iberia-tournee. Eigenlijk zijn er maar twee kleine bezwaren tegen de cd. In de eerste plaats krijgt de luisteraar relatief weinig muziektijdsduur voor zijn geld (40 minuten), en in het booklet staat een aardige, maar wel erg beknopte tekst over Albéniz. Hierin is niets te lezen over de etnografische elementen en van deze voor een belangrijk deel op Andalusische volksmuziek geïnspireerde composities. De verwachtingen, gewekt door de kunstzinnige foto’s en het prachtig vormgegeven cd-hoesje – taferelen van een processie en een flamencodanser – worden wat dat betreft onvoldoende waargemaakt.

Gelukkig laat Ish-Hurwitz Albéniz via de muziek van de eerste twee boeken ’Iberia’ wél volop spreken. We horen hoe de componist, die dit meesterwerk in zijn laatste levensjaren schreef, de dan weer felle, dan weer melancholieke flamenco-klanken en Spaanse dansritmes op laat-romantische en deels ook impressionistische wijze vertaalt naar de piano. Het is verrukkelijke muziek, die vanwege de grote technische moeilijkheden zelden in de concertzaal klinkt. Die complexiteit is niet te horen in Ish-Hurwitz’ gave uitvoering. Zijn spel klinkt natuurlijk, ademend, dansant en fantasievol. Het warme en warmbloedige Zuid-Spanje, met zijn feesten, religieuze rituelen en volkse taferelen komt schitterend tot leven. De toonvorming is bijzonder verfijnd en kleurrijk. De bespeelde Steinway-concertvleugel is van superieure kwaliteit. Zo ook de opname, die de zeldzame combinatie heeft van grote gedetailleerdheid en ruimtelijkheid. (CL)