’Campeonata’ brug tussen favelas

Het WK voetbal vergt van Brazilië een miljardeninvestering. Maar een kleine subsidie is te veel om het kampioenschap tussen Rio’s sloppenwijken overeind te houden.

„Het Campeonata de Favelas was een manier om eenheid en vriendschap te creëren onder de mensen die onder verschillende drugscommando’s vallen”, zegt Bruno Lopes, trainer van sloppenwijk Vila Cruzeiro.

„Het was een mogelijkheid tot toenadering en had de rivaliteit tussen de bendes kunnen laten afnemen. Het was voor de jongens uit de wijk een kans om even uit hun gevaarlijke omgeving weg te kunnen en iets van het normale leven te zien.”

Maar van het verdedigen van de titel Campeonata de Favelas, waarvan de finale werd gespeeld in het beroemde stadion van Rio de Janeiro, Maracanã, komt het niet langer.

Waar de Braziliaanse voetbalconfederatie CBF en haar sponsor Nike zich ooit als sponsors over dit project ontfermden, trokken zij er dit jaar de stekker uit. Precies in het jaar dat het miljoenencontract tussen CBF en Nike werd verlengd en het WK voetbal 2014 aan Brazilië werd toegewezen.

Voor de miljoenen bewoners van Rio’s sloppenwijken is het een bevestiging dat zij niet meetellen. Zij leverden een regelmatig terugkerend moment van vreugde in en hebben er tijdens de Pan Amerikaanse Spelen dit jaar een golf van politiegeweld voor teruggekregen. Met dat optreden tegen de drugsbendes wilde de overheid bewijzen de sloppenwijken onder controle te hebben en in staat te zijn een WK voetbal te kunnen organiseren.

Het kampioenschap van de favelas ontsteeg het sportieve belang. Het vormde een brug tussen de wijken, die onder terreur van drie drugskartels anders niet met elkaar in contact komen. Deze commando’s regeren als een staat binnen de staat in de favelas.

De ’vijand’ wordt op eigen terrein niet geduld, zelfs niet voor een voetbalwedstrijd. Daarom werd het Campeonata de Favelas op neutraal terrein gespeeld, op zes velden in de kazerne Vila Militar.

Trainer Bruno Lopes: „Het was een heel belangrijk toernooi, want tegen teams die onder de andere kartels vielen, konden we anders nooit spelen.”

Het idee voor het kampioenschap ontstond in 1994, om parallel aan het WK een kampioenschap van de sloppenwijken te houden. Elk team droeg de naam van een WK-land. CBF en Nike omarmden het plan. Elke speler kreeg een rugzak met complete voetbaluitrusting. Een busonderneming nam het vervoer van de teams op zich, het leger stelde velden beschikbaar.

Het was een daverend succes, het groeide uit tot een zes maanden durend toernooi met 64 teams verdeeld over vier competities. De finale werd gespeeld in Maracanã.

Daarom begrijpt niemand dat het CBF de subsidie heeft stopgezet. Maar de confederatie geeft, zoals zo vaak, geen commentaar. Zij verwijst naar toekomstige persberichten.