PSV laat Feyenoord diep buigen

PSV en Ajax waren de winnaars van ’superzondag’. AZ werd ver teruggeworpen en Feyenoord meedogenloos op zijn begrenzingen gewezen.

Al op de eerste van zes zogenoemde superzondagen werden de verhoudingen geschetst, zo valt te vrezen – althans, voor degenen die dit seizoen op een zo breed mogelijke nationale top hopen. Meedogenloos werd ook het nieuwe Feyenoord na een kennelijk toch vertroebelende renovatie gisteren door kampioen PSV op zijn begrenzingen gewezen (4-0). Eerder op de dag had Ajax zich effectiever getoond dan AZ, dat door de 2-3 nederlaag al in een vroeg stadium ver werd teruggeworpen.

Zes punten al bedraagt de achterstand van het stagnerende AZ, vooraf als voornaamste uitdager ingeschaald, op Ajax en PSV. De nummers één en twee van vorig seizoen onttroonden Feyenoord aan de kop van de ranglijst, met voorlopig een miniem formeel verschil van doelcijfers in Amsterdams voordeel. Maar in psychologisch opzicht deelde juist PSV gisteren de eerste tik aan de concurrentie uit, met een triomf die bovenal getuigde van de ruime mogelijkheden in Eindhoven om technisch en tactisch te variëren.

De nieuwe Feyenoord-trainer Van Marwijk bleek daarentegen onthand, toen zijn gereviseerde ploeg na vier zeges op opponenten van minder kaliber zuchtte onder de eerste beproeving van een hogere orde. Verscheidene nieuwelingen konden Feyenoord bij toegenomen weerstand minder bieden dan in rooskleurige prognoses werd verwacht. Hofland, De Cler en Van Bronckhorst werden, geconfronteerd met de werkelijke top van Nederland, tot een diepe buiging gedwongen.

De verdedigers Hofland en De Cler zijn niet voor niets als international uit beeld verdwenen. Hofland werd gehinderd door een gebrek aan snelheid en, opnieuw, zijn fysieke kwetsbaarheid. De Cler, die de voorbije weken naar hartelust langs de lijn had kunnen opstomen, ontbrak het aan standvastigheid nu hij zélf onder druk werd gezet.

Gehaald toch als ervaren verdedigers, slaagden ze er niet in orde te scheppen in de defensieve chaos die PSV in de slotfase van de eerste helft met drie doelpunten binnen acht minuten vakkundig uitbuitte. Ook de nieuwe aanvoerder Van Bronckhorst bezweek in die fase. Bij zijn promotie tot centrale middenvelder, zelfs in Oranje, konden al langer vraagtekens worden geplaatst. Gisteren werd onderstreept dat de gewezen verdediger de handelingssnelheid en ook de dominantie voor de gewichtige positie mist – als althans de maatstaven voor het hoogste niveau worden gehanteerd.

Van Bronckhorst en de zijnen zwichtten voor het middenveld van PSV, dat juist volgens voornoemde criteria was samengesteld. Opnieuw loonde voor de titelhouder én trainer Ronald Koeman een uitgekiende strategie die luttele dagen eerder bij de opening van de Champions League al een waardevolle 2-1 zege op CSKA Moskou had opgeleverd. Ook gisteren waren Mendez en Culina, met hun loopvermogen en strijdvaardigheid, opgenomen in de schakellinie van PSV, die voordien met de talenten Afellay, Bakkal en Aissati door speelsheid werd gekenmerkt.

Niet alleen omdat de eerste twee geblesseerd zijn, werden de accenten verlegd. De slimme Koeman beseft dat Perez, de defensief kwetsbare Deense dertiger, waarschijnlijk alleen nog kan renderen met een stevig blok achter zich. Woensdag werd hij door Perez, toen invaller, al beloond met een assist en een doorslaggevend doelpunt. Gisteren was het aandeel van Perez zo mogelijk nog glorieuzer in PSV’s onbarmhartige demarrage kort voor rust.

Tweemaal haalde Perez vlammend uit met zijn linkervoet (1-0 en 3-0) en hij regisseerde tevens de vloeiende opzet die voorafging aan het tweede doelpunt, van Mendez (2-0). Bewust stelde Koeman dat Perez de hoofdrol óók had kunnen grijpen dankzij de steun van in dit geval vooral de nijvere Culina. Maar Koeman mocht zich er zelf ook gesterkt door voelen. Voorlopig creëert juist hij, volgens de stereotypen een behoudende coach, met tactische varianten de voorwaarden waardoor een artistieke en vorig seizoen bij Ajax verguisde speler als Perez kan floreren.

Ook in een ander opzicht kunnen de eerste verwikkelingen van dit seizoen Koeman tevreden stemmen. Gisteren kon hij een andere nieuweling, spits Koevermans, weer gebruiken in diens beoogde functie, als stand-in. Prompt toonde hij zijn specialisme met een late treffer (4-0) die vooral model stond voor het verschil in mogelijkheden tussen PSV en Feyenoord. Reserves die een wending zouden kunnen aanbrengen, kon Van Marwijk niet oproepen.

In zijn toch al smalle selectie viel vorige week Vlaar geblesseerd weg en mogelijk voegt de gisteren uitgevallen Hofland zich bij hem. Nuchter incasseerde Van Marwijk ook die tegenvaller aan het einde van een niets verhullende middag – aan de zijde van Koeman, de coach die eind vorig seizoen nog in zwaar weer verkeerde en die zich nu vooralsnog de rijkste van Nederland mag voelen.