Georgische sporters nerveus en verward door oorlog in thuisland

Een plots hevig oplaaiende oorlog in eigen land heeft de olympische sporters van Georgië hard geraakt. Ze doen mee, maar de gedachten zijn bij huis.

Perschef Giorgi Tsjanisjvili kijkt een beetje hulpeloos om zich heen. De man, een jongen nog, mag niets zeggen over de situatie in zijn land. De verzamelde Georgische pers heeft zich om de olympische delegatieleider geschaard. Het zweet parelt de man op het voorhoofd, met wilde gebaren legt hij uit wat de bedoeling is de komende uren. Het is Tsjanisjvili verboden de woorden te vertalen. Misschien later, zegt hij.

Het olympisch comité van Georgië overweegt dan nog een persconferentie uit te schrijven om duidelijkheid te geven over de situatie in de olympische equipe. Rusland en Georgië zijn dan al enkele uren met elkaar in gevecht, met als inzet de afvallige Georgische provincie Zuid-Ossetië. In het land vindt een heftige strijd plaats, waarbij enkele duizenden doden vallen. Het verontrust de Georgiërs in Peking. Sporters en journalisten zijn zichtbaar aangeslagen. „We zijn erg nerveus”, zegt Tsjanisjvili.

De Georgische televisiejournalist Zurab Usupasjvili probeert de situatie in de olympische ploeg van het land te schetsen. „We zijn in de war omdat we niet precies weten wat er aan de hand is. De meeste familieleden zijn nu veilig, maar dat kan elk moment veranderen. Misschien worden ze vandaag of morgen wel opgeroepen om met het Georgische leger te vechten tegen Rusland. Die onzekerheid knaagt aan ons allemaal.”

Op de judomat probeert Nestor Khergiani zijn olympisch toernooi te redden. In 2007 was hij nog de nummer twee van de wereld, nu wordt hij al snel uit het toernooi geworpen. De man spreekt geen Engels, zijn coach evenmin. Een vertaler biedt uitkomst. Het is moeilijk, laat de coach weten, om geconcentreerd te blijven als je weet dat je thuisland in brand staat. Maar de sport biedt ook afleiding. Het zijn de enige twee zaken die de Georgische televisie nog halen: de oorlog en de Spelen.

Tijdens de openingsceremonie, vrijdagavond in de Chinese tijdszone, vliegen de eerste Russische gevechtvliegtuigen het luchtruim van Georgië binnen. In de olympische equipe van de voormalige sovjetstaat zitten 35 atleten. 25 van hen besluiten in het olympisch dorp te blijven. Ze klitten samen, vertelt Tsjanisjvili. Als er niet gesport wordt, kijken ze in een appartement televisie en is er bijna voortdurend contact met thuis. Internet en mobiele telefoon bieden uitkomst.

De coach van Khergiani heeft zelfs tussen de partijen van zijn pupil contact met het thuisfront. De situatie verontrust de sporters. Ze willen graag een statement geven, maar binnen de strikte regels van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) is dat niet eenvoudig. Een poging om een persconferentie te geven mislukt. Te politiek, oordeelt het IOC, dat wel zijn goedkeuring verleent aan een persverklaring.

Tsjanisjvili loopt niet veel later moederziel alleen door het perscentrum. Nog steeds oogt hij zenuwachtig. Hij vertelt dat de Georgische ploeg klaar is om te vertrekken. Als de president hen roept, kunnen ze zo weg. De bagage is al ingepakt. Pas de volgende dag wordt duidelijk dat Michail Saakasjvili wil dat de sporters blijven.

In de tussentijd zoekt Tsjanisjvili naar journalisten die de verklaring van hem willen aannemen. Hij stapt binnen bij persbureau Reuters. Na enig aandringen is een redacteur bereid de verklaring aan te nemen. Het stencil heeft een hartverscheurende inhoud. De wanhoop straalt van het papier. Een aanval zoals die van Rusland zou in de 21ste eeuw niet mogelijk mogen zijn, stellen de sporters. „We hopen dat de duiven die zijn vrijgelaten tijdens de openingsceremonie hun weg zullen vinden naar de Kaukasus en daar de vrede in de regio zullen herstellen.”

Gisteren omarmde een Georgische schutter haar Russische opponent, in een poging de wereld te laten zien dat sport nog altijd verbroedert. „Als de wereld lessen wil trekken uit wat ik heb gedaan, zal er nooit meer oorlog zijn”, verklaarde Nino Salukvadze haar vredelievende daad.