Ajax komt overeen met Oranje

Als nieuwe trainer van Ajax lijkt Marco van Basten voorlopig duidelijk in zijn keuzes. Hij maakt schoon schip door miskopen terzijde te schuiven, en twee nieuwe aanvallers wekken verwachtingen.

Zowaar gingen op de eerste avond van het Amsterdam-toernooi de gedachten even terug naar de onwerkelijke openingszetten van Oranje op het recente EK, met in dit geval twee prachtige doelpunten van Ajax uit niet eens uitgelezen kansen. Maar opnieuw volgde de ontnuchtering snel. Arsenal herstelde de verhoudingen koelbloedig en vakkundig (2-3) en zaterdagavond was Ajax met een keur aan reserves kansloos tegen Inter Milaan (0-1).

Zo bleek andermaal dat de nieuwe Ajax-trainer Marco van Basten niet alleen voor het geluk geboren is, al had het er kort nog na zijn laatste dagen als bondscoach weer even de schijn van gehad. In navolging van Feyenoord, een week eerder, eindigde Ajax als laatste op zijn eigen toernooi, maar vergaande conclusies waren daaraan in beide gevallen niet te verbinden. Feyenoord verscheen nog niet met een representatief team en bij Ajax kon daarvan alleen op de eerste avond tot op bepaalde hoogte worden gesproken.

Het Amsterdamse toernooi bleek op een gekunstelde wijze vervormd op verzoek van Arsenal, dat woensdag in de voorronde van de Champions League in Arnhem aantreedt tegen FC Twente. Er werd (zonder de gebruikelijke rustdag) op twee achtereenvolgende avonden gespeeld, met als gevolg dat op de laatste dag al dan niet veredelde B-ploegen werden opgesteld. Dat bood Arsenal met zijn belangen op de korte termijn de gewenste ontlasting. Desondanks legden de Engelsen op de loze zaterdag in een niet voor niets halfvolle Arena beslag op de toernooizege.

Voor oordelen, en dan nog de eerste in dit prille stadium van het seizoen, had zich slechts de avond tevoren geleend. Van Basten stelde toen, tegen Arsenal, een team op waarin zijn bedoelingen voor een belangrijk deel werden weerspiegeld. De doelpunten –een volley van Suarez en een strakke schuiver van Huntelaar– waarmee voor rust in kort tijdsbestek pardoes een 2-0 voorsprong werd genomen, waren illustratief voor de offensieve potentie.

Maar de schotvaardigheid van dat koppel was al bekend. Verwachtingen worden in dit opzicht vooral gewekt door de komst van twee nieuwe aanvallers, de Argentijn Cvitanich en recordaankoop Sulejmani. Cvitanich toonde vrijdag een eerste proeve van bekwaamheid met een inzichtrijk aandeel in de treffer van Huntelaar. Hij is een kittige aanvaller, naar goed Latijns gebruik technisch onderlegd én werklustig, die ontegenzeglijk van waarde kan zijn. Dat mag in misschien wel hogere mate ook van Sulejmani worden verwacht, maar de van Heerenveen overgenomen Serviër is na een knieoperatie nog niet topfit.

Op het middenveld krijgt de bij PSV gestagneerde Aissati voorlopig de ruimte om naast de deugdelijke controleurs Gabri en Lindgren – óók bekend van vorig seizoen – zijn weg te vinden. Dat is een typische Van Basten-keuze: voor jeugd en fijnzinnigheid. Of het goed uitpakt moet blijken, maar de geslachtofferde Deense dertiger Perez heeft in zijn verontwaardiging weinig tot geen recht van spreken. Als uitgebluste spelmaker was hij een van de exponenten van het falende aankoopbeleid van Ajax. Van Basten poogt schoon schip te maken door ook Colin, Delorge, Luque, Rommedahl, Ogararu, Bakircioglu en Leonardo terzijde te schuiven.

Ook in de defensie lijkt de nieuwe coach nu al vrij duidelijk in zijn keuzes – voor bijvoorbeeld rechtsachter Silva en de Spanjaard Oleguer, een degelijke centrumverdediger van wie mag worden verwacht dat hij in navolging van Gabri als reserve van Barcelona op een lager plan voor Ajax van nut kan zijn. Voor de overige posities zijn de voorlopig afwezige Belgische olympiërs Vermaelen en Vertonghen de voornaamste kandidaten. Ook Emanuelson voegt zich na de Spelen bij de selectie.

Voor Nederlandse begrippen lijkt Van Basten een redelijke defensie te kunnen construeren, maar met enkele demarrages toonde Arsenal de onverminderde kwetsbaarheid ervan aan. Niet voor niets zint Ajax op mogelijkheden om alsnog de verdienstelijke clubspeler Wielaert van FC Twente over te nemen. Vooralsnog komt Ajax grof gezegd overeen met Oranje: aanvallend sterker dan verdedigend. Ook de hamvraag, of daarmee op langere termijn succes is te boeken, verschilt daardoor niet van die bij Van Bastens eerste uiteindelijk mislukte missie, als bondscoach. Na vier seizoenen zonder landstitel hunkert Ajax naar een desondanks bevestigend antwoord.