Vlees op de botten en onbetwistbaar, zo’n bondscoach is er niet

De nieuwe bondscoach van Oranje wordt tweede keus – in het beste geval dan; het kan ook de derde keus worden, of de vierde of de zesde. Al vóór het eerste interne overleg, vandaag in Zeist, liet KNVB-directeur Henk Kesler zich ontvallen dat Guus Hiddink, die zich langer aan de Russische voetbalbond gaat verbinden, nummer één op de lijst was geweest. Formeel misschien niet handig, aan de andere kant: het gaat hier om volwassen kerels van wie de zelfkennis mag worden verwacht dat ze (net) niet zo goed, doorgewinterd en vooral veelzijdig zijn als Hiddink. Daar moeten ze maar tegen kunnen.

Hiddink voldoet aan zo’n beetje alle vereisten voor een bondscoach, bovenal omdat hij ouder en (daardoor) wijzer is. Foppe de Haan, KNVB-werknemer als coach van Jong Oranje, had vergelijkbare criteria in gedachten toen hij Louis van Gaal aanbeval als de opvolger van Marco van Basten, die (als alles goed gaat) na het EK van komende zomer terugtreedt. De nieuwe man moest maar weer eens ’vlees op de botten’ hebben – een Foppiaanse formulering om te zeggen dat we genoeg gekkigheid hebben beleefd, dat we het hoogste trainersambt nu maar beter kunnen teruggeven aan de gevestigde orde en dat de jongeren het vak moeten leren waar het hoort, bij de clubs.

Uitstekend advies – maar Van Gáál? Revanche voor de mislukte kwalificatie voor het WK 2002 zou zijn drive zijn en in het AD suggereerde Willem van Hanegem dat hij de fouten die hij toen als bondscoach maakte, niet meer zou maken. O, ja? Het huidige verval van AZ, ook in de winterstop weer niet versterkt met weerbare spelers, mag in niet geringe mate worden toegeschreven aan de starheid waarmee Van Gaal (net als toen) aan zijn eenzijdige visie vasthoudt.

Bert van Marwijk zou ook een kandidaat zijn. Consciëntieuze trainer, dat zeker. Maar het nieuwe Feyenoord heeft onder hem nu evenveel punten als de weggehoonde ploeg van vorig jaar. Niet dat dáárop een bondscoach wel of niet gekozen zou worden, maar een aanbeveling is het niet, en dat geldt ook voor AZ’s bleke seizoen met Van Gaal.

De enige Nederlandse gegadigde die over een half jaar niet contractueel gebonden is, is Co Adriaanse. Hij heeft al genoeg reden gegeven om aan zijn stressbestendigheid in de top te twijfelen. Op misschien Frank Rijkaard na, voor wie de stap als jonge ex-bondscoach geen logische zou zijn, is er geen onbetwistbare Nederlandse kandidaat.

Goede aanleiding om (eindelijk) eens af te stappen van de hoogmoed dat het een Nederlander zou moeten zijn, omdat ’onze’ trainersopleiding zo goed zou zijn. Beeldbepalend zijn Nederlandse coaches (op weer Rijkaard en Hiddink na) internationaal al jaren niet (meer).

Morten Olsen is Deen, 58 jaar, ex-topvoetballer, onkreukbaar, trouw als coach. Hij spreekt Nederlands en hij heeft, hoe rank ook nog altijd, vlees op de botten.