Olympische Spelen mijlenver weg

Peking lijkt verder weg dan ooit voor de Nederlandse volleybalsters. Twee nederlagen op rij in het kwalificatietoernooi hebben de ploeg mentaal geknakt. „Er zijn geen excuses.”

Het sportieve faillissement van een ambitieus project lijkt aanstaande. Na de tweede nederlaag op het olympische kwalificatietoernooi in Halle is de bodem weggeslagen onder het fundament van de Nederlandse vrouwenvolleybalploeg. Er rest het team nog slechts een ultrakleine kans op een ticket voor de Spelen van Peking. Maar wie gelooft daar nog in? „Het is afgelopen”, zei libero Janneke van Tienen realistisch.

Na de deceptie van afgelopen dinsdag in de openingswedstrijd tegen Polen volgde gisteren een nog grotere ontgoocheling tegen Turkije. Het tweede verlies op rij in het Gerry Weber Stadion kwam aan als een mokerslag. „Waar we drie jaar met z’n allen keihard voor hebben gewerkt, hebben we in twee wedstrijden vergooid”, realiseerde Van Tienen zich. „We hebben het als team niet kunnen neerzetten. Dan houdt het op.”

Nederland heeft het bereiken van de kruisfinale in Halle niet meer in eigen hand. Wanneer Turkije vandaag van Polen wint, spat de olympische droom definitief uiteen. Bij een zege van de Poolse vrouwen moet Nederland vanavond met 3-0 winnen in de afsluitende wedstrijd tegen gastland Duitsland. „Als we nog een kans krijgen dank ik God op mijn blote knieën”, zei Van Tienen, maar haar betraande ogen straalden slechts moedeloosheid uit.

De kans dat de speelsters zich na de tweede afgang nog een keer kunnen opladen, lijkt gering. Mentaal hebben de nederlagen tegen Polen (3-1 en Turkije (3-1) er keihard ingehakt. Het neerslachtige gevoel dat een inspanning van drie jaar bij de vuilnisbak is neergezet, zal niet in een etmaal verdwijnen. „Emotioneel zit ik er helemaal doorheen”, erkende Ingrid Visser. „Ik laat het nu alleen niet zien, daar ben ik te trots voor.”

Evenals tegen Polen speelde Oranje tegen Turkije als een onsamenhangend geheel. Het ontbrak opnieuw aan overtuiging en uitstraling. „We konden niet terugvallen op de basiselementen waar we drie jaar op hebben getraind en dat vond ik teleurstellend”, zei bondscoach Avital Selinger. Hij zou het zich kunnen aantrekken dat zijn team ook door de Turken op tactisch gebied werd afgetroefd. Eén wisseling in de jonge Turkse formatie én het inbrengen van de pas 17-jarige spelverdeelster Naz leidden Nederland naar de afgrond.

„Er zijn geen excuses en ik neem de volle verantwoordelijkheid”, zei Selinger, wiens contract in augustus afloopt. Het lijkt niet aannemelijk dat er in de aanloop naar de Spelen van Londen in 2012 op dezelfde wijze gewerkt gaat worden als de afgelopen drie jaar. Het plan om alle internationals bij Martinus onder te brengen was ambitieus, maar heeft uiteindelijk niet het beoogde resultaat gebracht. Het was te opportuun om te denken dat in een relatief korte periode een olympische kampioensploeg kon worden gesmeed.

Chaïne Staelens wilde het Martinus-project niet scharen onder de noemer ’zinloos’. „We hebben als team een paar stappen voorwaarts gemaakt”, meende de ervaren aanvalster. „We hebben voor het eerst met Nederland de Grand Prix gewonnen, maar helaas hebben we het hier niet kunnen waarmaken.” Staelens maakte al tweemaal eerder een mislukt olympisch kwalificatietoernooi mee; in 2000 in Bremen en vier jaar later in Bakoe. „Toen kwamen alle speelsters van hun teams en dat werkte ook niet.”

Zoals de meeste speelsters en ook Selinger kon Staelens niet verklaren waarom het team juist op het ultieme moment had gefaald. De plotseling aanwezige paniek, de onrust en de twijfel hadden volgens de geboren Belgische niets te maken met mentale zwakte. „Voor mij gaat dat in ieder geval niet op.” Van Tienen sloot zich bij de woorden van Staelens aan. „Ik weet niet of een mentale begeleider hier iets aan had kunnen doen. We hebben gewoon niet gedaan wat we moesten doen en nu is het over.”

„Ik heb voor mezelf besloten dat ik hier met opgeheven hoofd wegga”, zei aanvoerster Ingrid Visser, zich realiserend dat ze vanavond in Halle tegen Duitsland misschien wel haar laatste interland speelt. Dat geldt mogelijk voor meerdere speelsters binnen het team, bijvoorbeeld voor de andere dertigers in het team Riëtte Fledderus en Francien Huurman.

Er bestaat een afspraak dat de speelsters het seizoen bij Martinus afmaken, maar daarna zullen de meeste internationals zo goed als zeker de wijk nemen naar de lucratieve Italiaanse competitie.