Wordt Frankrijk minder kredietwaardig doordat de rente op de staatsleningen stijgt, of stijgt de rente omdat het land minder kredietwaardig is? Volgens kredietbeoordelaar Moody's is een beetje van beide het geval. Een aantal weken geleden waarschuwde Moody's voor een aanstaande verlaging van de kredietwaardigheid van het land, vanwege de precaire positie van 's lands banken en magere groeivooruitzichten. Gisteren volgde een nieuwe waarschuwing: de stijgende rente - sinds de eerste aankondiging van Moody's - bedreigt nu zelf de financiële positie van Frankrijk.

De aankondiging van Moody's was aanleiding voor opnieuw een negatieve dag op de financiële markten. De Europese aandelenbeurzen doken allemaal flink in de min, om de dag uiteindelijk met verliezen rond 3 procent te sluiten. Tegelijkertijd werd op de markt voor staatsleningen duidelijk hoe de boodschappen van kredietbeoordelaars vaak een zelfvervullend karakter hebben: door de waarschuwing van Moody's steeg het verschil in rente dat Frankrijk betaalt ten opzichte van (het veilig geachte) Duitsland weer verder.

Juist dat oplopende renteverschil tussen de twee landen vormde voor Moody's de aanleiding opnieuw aan de bel te trekken. Vorige week werd een nieuwe recordstand van dat verschil bereikt. Hoewel Frankrijk met een rente van ongeveer 3,5 procent niet eens zoveel betaalt, moet het wel al bijna het dubbele van Duitsland (rond 1,9 procent) betalen.

Een eventuele verlaging van de kredietwaardigheid van Frankrijk kan vervelende consequenties hebben voor het bestrijden van de slepende Europese schuldencrisis. Frankrijk is, na Duitsland, het grootste land dat het Europese noodfonds van geld voorziet. Als de leenkosten van Frankrijk omhoog gaan na een kredietafwaardering, zal dat ook gelden voor het EFSF-fonds. Die krijgt het moeilijker om geld op te halen om landen in financiële problemen te steunen.

Gisteren werd eveneens bekend dat de Europese Centrale Bank (ECB) steeds grotere bedragen moet uittrekken om de rust op de markt voor staatsleningen te bewaken. Vorige week werd voor bijna 9 miljard euro aan staatsleningen opgekocht - een taak die de ECB tegen wil en dank op zich neemt totdat de Europese regeringsleiders met een geloofwaardig plan komen om de om zich heen grijpende schuldenproblemen aan te pakken. In totaal kocht de ECB al voor 194,5 miljard euro aan staatsleningen van zwakkere eurolanden.