column 1937! 1937! 1937! Dit alarmerende jaartal twitterde Nobelprijswinnend econoom Paul Krugman de wereld rond. Al in het uitgelekte concept van de eurodeal rond Griekenland had Krugman een verontrustende passage ontdekt.

Niet over het noodfonds, de miljardenbedragen of de pijn die de banken gaan lijden, gegevens waar iedereen met spanning op zat te wachten. Het betrof daarentegen een ogenschijnlijk onschuldig stukje tekst over de goede voornemens van de landen van de muntunie.

Ze beloven daarin hun overheidstekorten terug te brengen tot onder de 3 procent in 2013. Oké, concludeerde de Amerikaanse econoom. We gaan harde bezuinigingen eisen van landen die problemen met hun schulden hebben en tegelijkertijd, eisen we bezuinigingen van landen die geen problemen met hun schulden hebben.

En dat zou leiden tot een krachtig economisch herstel? Nee. Het is destructief beleid, onder het mom van behoedzaamheid.

Depressie
Zo'n vernietigende actie doet Krugman denken aan 1937, het jaar dat de Amerikaanse economie in een depressie belandde. Grofweg kwam het erop neer dat het stimuleringspakket dat Amerika uit de recessie moest trekken, de New Deal, in 1937 plotsklaps de nek werd omgedraaid door een conservatieve coalitie.

Het prille economisch herstel dat na 1933 de kop opstak in Amerika en Europa, kwam abrupt tot stilstand. Bestedingen droogden opnieuw op en het consumentenvertrouwen zakte tot ongekende dieptes. De 'dubbele dip' was een feit.

Er zijn meer overeenkomsten tussen nu en 1937. Ook toen was er een financiële crisis. Veel banken zaten in grote problemen en durfden niet meer aan elkaar te lenen. Maar de geschiedenis herhaalt zich nooit op dezelfde manier. Landen werken nu meer samen, centrale banken voeren een actiever beleid en banken worden sneller gered door overheden, om maar wat te noemen.

Vrees voor dubbele dip
Krugman zet het dus wat zwaar aan. Dat neemt niet weg dat hij een punt heeft. Als alle Europese landen tegelijk streng gaan besparen dan schiet het niet op met het economisch herstel. Een groot deel van de productie blijft binnen de grenzen van de muntunie, maar van wie komt de vraag als iedereen tegelijk beknibbelt?

Al voordat de euro het licht zag, klonk dit bezwaar. Die grens van maximaal 3 procent overheidstekort is namelijk niet nieuw. Het is een oude afspraak die al snel na invoering van de euro is geschonden door economisch prima gezonde landen Frankrijk en Duitsland.

Voor de Europese bühne klinkt het stoer die grens nu weer streng te gaan bewaken. Voor de economie kan het funest zijn. De vrees voor de dubbele dip wakkert weer aan. De winkelwagentjes blijven karig gevuld naar de kassa rijden.

Ook een vondst uit 1937: de winkelwagen. Bedacht door de eigenaar van de Amerikaanse supermarkt Humpty Dumpty. De consument moest er aan wennen maar daarna werd het een ongekend succes.