opinie Als Rutte de Europese economie gezond wil maken, moet hij toestaan dat Brussel meer grip krijgt op de lidstaten.

De regeringsleiders van de eurolanden hebben vrijdag een nieuw 'Pact  voor de euro' gesloten. Een goed  plan. Maar in zijn eerste reactie  schoot premier Rutte in een vreemde verdediging: "Er worden geen bevoegdheden aan Brussel overgedragen", bezwoer hij. Het tekent de  kortzichtige Nederlandse insteek.

Er zijn door de economische crisis dringend stappen nodig richting meer economisch bestuur in de EU.
Het Pact voor de euro bevat een  reeks verstandige maatregelen om  de economie en begroting van landen op de rails te krijgen. Zo zijn er  afspraken gemaakt om de pensioenleeftijd te verhogen, lonen te matigen en nieuwe schulden te voorkomen. Premier Rutte kwam echter terug met een boodschap die  -in lijn  met de motie van een gelegenheidscoalitie van PVV, SP, PvdA en klein  christelijk rechts-  die elke beweging naar een Europees economisch  bestuur afwijst. Het is een staaltje  Holland in denial.

Wat Rutte niet zegt, is dat het juist  goed is dat Brussel meer grip krijgt  op de nationale economieën. Dat is  nodig: de Griekse begroting kon ontsporen omdat de lidstaten onderling  elkaar niet aanpakken op begrotingsregels. Die macht moet naar de  Europese Commissie. 

In de Tweede Kamer wordt het succes van Ruttes bezoek aan Brussel afgemeten aan de mate waarin hij bevoegdheden afstaat, in plaats van  aan de inhoud van het pact. Terwijl  meer Europese economische coördinatie ook voor Nederland van groot  belang is.
Als de Tweede Kamer haar zin  krijgt, komt er wel ietsje meer Europese economische sturing, maar die  mag hooguit beperkt blijven tot aanscherping van de criteria van het zogeheten Stabiliteitspact, dat alleen  naar de omvang van de overheidsuitgaven kijkt. Dat zal leiden tot tot verdere bezuinigingsdrift. Met een eurosceptische Tweede Kamer in het  achterhoofd zal Rutte zich zeker niet  hardmaken voor meer Brusselse afstemming aan de inkomstenkant,  terwijl dat nu juist een voorwaarde  zou moeten zijn.

Iedereen spreekt nu schande van de  Griekse pensioenen, maar minstens  zo belangrijk voor de Griekse crisis  was het belastingstelsel, dat toeliet  dat de rijksten niets hoefden te betalen. Nog een voorbeeld: de 27 EU-landen beconcurreren elkaar met lage  belastingen voor bedrijven. Zo betalen de Rolling Stones 0,008 procent  belasting in Nederland en is hun bedrijf een zeer kapitaalkrachtige Amsterdamse postbus.

Om het evenwicht in stand te houden, bezuinigt de overheid op sociale  zekerheid, onderwijs of pensioenen.  Deze uitgaven moeten telkens naar  beneden worden bijgesteld om te  kunnen concurreren met EU-landen  met nóg lagere belastingen. Fijn voor  de Stones, minder fijn voor de gepensioneerden.

Europese afspraken over belastingen zijn dus net zo van belang als de  scherpe criteria bij overheidsuitgaven. Daarnaast moet de Kamer zich  realiseren dat als zij alleen naar overheidsuitgaven kijkt, een deel van de  oorzaken van de crisis over het hoofd  wordt gezien, waaronder de rol van  de financiële markten bij het ontstaan van de crisis.

Om de balans te herstellen moeten  overheidsuitgaven in de hand worden gehouden, maar moeten ook  voldoende inkomsten worden gegenereerd. Daarvoor zijn tal van mogelijkheden: Europese belastingcoördinatie, een financiële 'transactietaks', het splitsen van banken in systeembanken (met strenge eisen en  die aanspraak kunnen maken op het  bankenfonds) en investeringsbanken (die meer risico mogen nemen  en niet gered worden bij een dreigend failliet).

De besluiten die momenteel worden voorbereid in Brussel zijn bepalend voor de toekomst van de Europese economie en daarmee voor Nederland. Hoog tijd voor de Nederlandse politiek om zich te mengen in  het debat. Het mooie is: VVD en CDA  hebben 'links' Nederland nodig voor  een meerderheid. Haal die kop dus  uit het zand en dwing Rutte tot een  verstandige Europese koers. Er staat  veel op het spel en er valt nog veel te  winnen.