’Ter Horst verzwijgt ICT-missers’

De ICT-problemen bij de overheid zijn veel groter dan minister Ter Horst doet voorkomen. Deskundigen missen in haar overzicht veel cijfers.

Een inventarisatie van Binnenlandse Zaken naar grote schades bij ICT-projecten van de overheid, blijkt op veel fronten incompleet. Kamerleden willen snel opheldering.

Bij de overheid lopen momenteel 73 grote automatiseringsprojecten en daarmee is 4,2 miljard euro gemoeid, rapporteerde minister Ter Horst in oktober aan de Tweede Kamer. Om het rapport was in juni door het parlement gevraagd na schattingen van hoogleraren in Trouw dat jaarlijks voor miljarden aan ICT-projecten mislukken. Volgens Ter Horst valt het mee: meestal gaat alles ’volgens planning’ en bijstellingen vallen binnen ’reguliere kaders’.

Het Kamerlid Gerkens (SP) is niet overtuigd: „Bij meer dan de helft van de 73 projecten worden geen cijfers gegeven over kostenoverschrijdingen. Hoe kan de minister dan zeggen dat het meevalt? En als er al bijstellingen worden gemeld, dan is vergeleken met een recente prognose en niet met de originele doelstelling.”

Informaticahoogleraar Chris Verhoef deelt de vragen van Gerkens. In een artikel voor het vakblad Automatisering Gids haalt hij het voorbeeld aan van Sagitta, een douane-project. „Op de lijst staat dat dit van 2006 tot medio 2007 liep, maar volgens een persbericht van Financiën uit 2003 had het begin 2004 klaar moeten zijn. Hier mis je enige jaren en een onbekende hoeveelheid geld.”

Op de site Digitaal Bestuur signaleert Peter Lievense, die al jaren de automatisering bij de overheid volgt, iets vergelijkbaars bij het Elektronisch Kinddossier. „De directe IT-kosten waren begroot op ongeveer vijf miljoen. Het project is mislukt en de Stichting EKD wordt na 9,6 miljoen te hebben uitgegeven overmorgen opgeheven. Gemeenten moeten het gaan uitvoeren en die hebben al 6,7 miljoen toegezegd gekregen. Maar bij de vraag naar kostenoverschrijdingen wordt gemeld: geen.”

Verhoef is nog iets opgevallen: „De 73 overheidsprojecten kosten gemiddeld 57 miljoen. Ik heb 6000 gróte projecten bij het bedrijfsleven onderzocht en die kosten gemiddeld drie ton. Het duurste project kost daar dertig miljoen, het duurste bij de overheid bijna 300 miljoen. Dat lijkt dus niet erg marktconform.”

Vandaag presenteert de Algemene Rekenkamer een eerste rapport over de ICT-uitgaven van de overheid. Dat zal nog algemeen van aard zijn. Gerkens en andere leden van de vaste Kamercommissie Binnenlandse Zaken willen niet wachten op het tweede rapport, medio volgend jaar, en hebben Ter Horst al een hele serie vragen gesteld. Het ministerie wil in afwachting van de antwoorden niet ingaan op die kwesties.