Aboutaleb: Weinig soelaas AOW-gat

Aboutaleb wil geen aparte regeling voor ouderen met een onvolledige AOW. De Kamer wil dat. Het AOW-gat zorgt voor armoede onder migranten die korter dan 40 jaar in Nederland hebben gewoond.

Staatssecretaris Aboutaleb van sociale zaken voelt er niets voor om aparte regelingen te ontwerpen om mensen met een onvolledige AOW-opbouw tegemoet te komen. Hij vreest dat een rechter elke regeling verwerpt op grond van ongelijke behandeling. Wel beloofde de staatssecretaris gisteren nog voor de zomer met een notitie te komen.

Een meerderheid van de Tweede Kamer neemt daar geen genoegen mee. Volgende week willen ChristenUnie, PvdA, SP, GroenLinks en D66 de bewindsman dwingen alvast op een paar onderdelen op korte termijn aan hun wensen tegemoet te komen. Dan moet de Kamer stemmen over een motie om gepensioneerde migranten toe te staan maximaal 26 weken per jaar in het buitenland te verblijven.

In Nederland hebben zo’n 425.000 AOW-gerechtigden (16 procent van het totaal) een onvolledige uitkering. Dat komt doordat ze voor hun 65-ste niet veertig jaar in Nederland hebben gewoond. Om niet onder het sociaal minimum te komen, hebben deze mensen recht op een aanvullende bijstandsuitkering als er niet een behoorlijk aanvullend pensioen is.

Het gaat voornamelijk om voormalige gastarbeiders, die in de jaren zestig naar Nederland kwamen en Surinamers en Antillianen. In deze groepen komt veel armoede voor.

De Kamer wil deze mensen het liefst tegemoet komen door een aparte regeling in het leven te roepen, uit te voeren door de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de uitvoerder van de AOW. Zestig gemeenten laten de bijzondere bijstand voor de groep al door de SVB uitvoeren.

Aboutaleb toonde zich niet erg happig op een aparte regeling, die dan vooral een mildere vermogenstoets zou moeten inhouden. Hij is bang, zo verklaart de bewindsman, dat de rechter een uitzonderingspositie voor ouderen in de bijstandswet nietig zal verklaren op grond van ongelijke behandeling.

De FNV en de ouderenbonden hadden zich de afgelopen dagen juist sterk gemaakt voor een aparte regeling voor ouderen. De organisaties hadden gisteren voor het debat een behoorlijk aantal belanghebbenden op de been gebracht, die zorgden voor onrust op de publieke tribune. Commissievoorzitter en SP-Kamerlid De Wit moest herhaaldelijk om stilte verzoeken.

Aboutaleb toonde zich ook ongevoelig voor pleidooien van GroenLinks en SP voor een ’generaal pardon’ voor Surinamers en Antillianen. Zij zouden de jaren dat ze niet in Nederland hebben gewoond kwijtgescholden moeten krijgen. Volgens de partijen behoorde Suriname immers tot 1975 tot het koninkrijk.

Aboutaleb wees erop dat de AOW geen rijkswet is en dat Suriname tot 1975 ook al zelf verantwoordelijk was voor een oudedagsvoorziening van Surinamers. Ook Aboutalebs PvdA wil een aparte regeling voor Surinamers en Antillianen.

De bewindsman kritiseerde alle wensen vanuit de Kamer als strijdig met het karakter van de AOW. Hij vindt dat de Tweede Kamer net doet alsof het gaat om een voorziening in plaats van om een verzekering, waarvoor je in de loop der jaren rechten opbouwt en waarvoor je, als je inkomen hebt, premie afdraagt.

Het debat gaat volgende week verder in de Tweede Kamer. Dan zal blijken of staatssecretaris Aboutaleb alsnog zwicht voor de wensen van de fracties, de FNV en de ouderenorganisaties.