Brussel ontziet zware industrie

Het Europese klimaat- en energieplan moet de uitstoot van broeikasgassen fors terugdringen. Maar niet ten koste van banen in de zware industrie.

„Een historische beslissing, die goed is voor de planeet, de economie en de burgers”, zo presenteerde voorzitter Barroso van de Europese Commissie gisteren de nieuwe plannen die het klimaat moeten ontzien door het energiegebruik te beperken.

De aandacht ging vooral uit naar de streefcijfers die Brussel oplegt aan iedere lidstaat. Zo moeten de West-Europese landen de uitstoot door transport, huishoudens en landbouw flink beperken. De nieuwe EU-lidstaten krijgen veel ruimere normen – Bulgarije mag zelfs 20 procent meer gaan uitstoten. Het idee is dat deze landen zich nog economisch aan het ontwikkelen zijn en daarvoor de kans moeten krijgen. Maar volgens de commissie vormen de cijfers voor hen wel degelijk een beperking.

Ook de vervuilende industrie krijgt, naar het zich laat aanzien, meer ruimte dan verwacht. Na een intensieve lobby heeft de commissie besloten bedrijven te ontzien die wellicht uit Europa zouden vertrekken als ze aan strengere regels onderworpen worden. Zij zouden een groot deel, tot 100 procent, van de benodigde emissierechten cadeau kunnen krijgen.

Pas in 2011 wordt definitief besloten welke bedrijven op de lijst komen, maar staal- en aluminiumproducenten en de chemische industrie maken een grote kans. Alleen als andere werelddelen zoals Amerika en Azië vergelijkbare klimaatmaatregelen nemen, moeten de bedrijven ook in Europa straks het volle pond betalen voor het recht om broeikasgassen uit te stoten. „Wij willen de banen niet kwijtraken”, zei Barroso op de vraag of dit geen afzwakking van de plannen inhoudt. „We moeten de rest van de wereld onder druk houden om ook maatregelen te nemen, maar het risico bestaat dat zij straks geen strenge eisen stellen.”

Toch hield Barroso vol dat de economie en industrie voordeel behalen door nu voorop te lopen met klimaatmaatregelen. Europese bedrijven kunnen hun voordeel doen door nieuwe, energiezuinige technologieën te ontwikkelen en exporteren. Het gebruik van duurzame energie – uit zon, wind en water – kan in 2020 ten minste 1 miljoen nieuwe banen opleveren in de EU. „We moeten niet praten over de kosten maar over de winst die we kunnen behalen.”

Barroso ontkende dat de kosten van de klimaatmaatregelen te hoog zijn, zoals de Europese industrie de laatste tijd nadrukkelijk betoogde. Volgens hem komen de kosten neer op ongeveer drie euro per Europese burger per week. Maar de kosten van niets doen en de bijkomende schade aan milieu en volksgezondheid zijn ten minste tien maal zo hoog, aldus Barroso. Hij keek in een toespraak voor het Europees Parlement al vooruit tot 2050. Dan moet de uitstoot van broeikasgassen gehalveerd zijn. De grote fracties in het parlement steunden in hun eerste reacties de plannen van de commissie.

De klimaatdoelstellingen zijn vorig jaar al in grote lijnen afgesproken door de Europese lidstaten. Nu moeten de lidstaten en het Europees Parlement nog instemmen met de concrete voorstellen.