FNV gaat zich inzetten voor werklozen

Jong, blank en hoogopgeleid is op. Werkgevers moeten meer 45-plussers in dienst nemen. Dat zegt Wilna Wind van vakbondscentrale FNV.

Neem er nog de kerstvakantie voor, even uitzieken en dan fris aan de slag, adviseert Wilna Wind de werkgevers. De cao-coördinator van FNV, die de ’tegenspelers’ constant treft, beseft dat de werkgeversorganisaties moeite hebben met de verwerking van het verlies in de strijd rond het ontslagrecht. „Als je alles of niets speelt, zal het best zeer doen.”

Bij de bedrijven aan tafel speelt het nauwelijks een rol. Sommige werkgevers zaten duidelijk ook niet op deze strijd te wachten, is haar indruk. „Het is op centraal niveau opgeklopt.” Buitengewoon tevreden kijkt ze terug op de resultaten in de cao-onderhandelingen met de werkgevers. „2007 was vrijwel vragen is krijgen.” Dat betrof zowel looneisen als andere zaken. „Meer mensen hebben er een schepje bovenop gekregen.”

Scholingsmogelijkheden stonden echter laag op het lijstje, te laag, vindt Wind. Komend jaar moet er op dat terrein een flinke impuls komen. De opleidingsfondsen in de verschillende sectoren, waarin zowel werkgevers als werknemers geld storten, moeten beter worden benut. Daaruit wil ze ’trekkingsrechten’ financieren voor werknemers. In ieder geval om zogeheten evc’s (Erkennen van Verworven Competenties) te stimuleren. Deze certificaten brengen vaardigheden in kaart die de werknemer zich in de loop van de jaren eigen heeft gemaakt, waarvoor geen reguliere diploma’s bestaan. Wind ziet het als een belangrijk middel om de cv’s van werknemers op peil te houden. „Waar het wordt toegepast is het een succes. Het is goed voor het zelfvertrouwen, geeft een stimulans om door te leren in het vak en de werknemer kan een nieuwe baas op papier laten zien wat hij in zijn mars heeft.”

Nu bepalen werkgevers vooral de bestemming van de opleidingsfondsen. FNV wil het heft in handen geven van de werknemers. Die kunnen dan ook buiten de baas om een opleiding volgen, eventueel om de overstap te maken naar een andere baan. Ook de loonkostensubsidies, waarmee het kabinet werklozen een steuntje in de rug wil geven, moeten voor evc’s worden benut, vindt Wind. „Werkgevers nemen geen mensen aan omdat ze subsidie ontvangen. Ze willen werknemers die hun kennis en vaardigheden op peil hebben en houden.”

De FNV lijkt zich uitgedaagd te voelen door de kritiek – vooral in de discussie rond het ontslagrecht – dat ze zittende werknemers in bedrijven beschermen en weinig oog hebben voor outsiders. Speerpunt wordt het komend jaar daarom 20.000 arbeidsplaatsen te realiseren voor werklozen. Wind: „Er zijn nu ook wel dit soort plekken afgesproken in cao’s, maar het is vooral nog papier. Dat moet anders. We maken er een erekwestie van.” Ze verwacht dat werkgevers meewerken. „Of je het duurzaamheid of maatschappelijk verantwoord ondernemen wil noemen, ze hebben een verantwoordelijkheid. Ze moeten de trek in de schoorsteen organiseren.”

Volgens Wind kan het twee kanten op: „Werk zat, zeker in sectoren als de metaal en de bouw. Of we vinden in Nederland mensen die de arbeidsmarkt op kunnen of werkgevers blijven Polen en andere Oost-Europeanen hier naar toe halen. Er zit een hele groep thuis met werkervaring en goed opgeleid. Die hebben het ongeluk dat ze toen het economisch tegenzat werkloos zijn geworden en nu niet meer aan de slag komen. Als je nog 20 jaar voor je hebt, waarom zou je op je 45ste niet wat anders gaan doen? Die mogelijkheid en kansen moeten er zijn.”

Jong, blank, hoogopgeleid is op, benadrukt Wind. „Werkgevers moeten zich realiseren dat de arbeidsmarkt aan het veranderen is. Nu stinkt 45-plus nog een beetje naar uitgerangeerd zijn.” Ze ontkent dat de salarisopbouw ouderen relatief duur maakt. Seniorendagen spelen een rol, erkent ze. De bonden zijn niet tegen geleidelijke afbouw om ze ’eerlijk’ te verdelen tussen jong en oud. „Maar er blijven sectoren waar ze nodig zijn omdat het werk zwaar is.”