Geen opleiding afgerond en toch een diploma op zak

Een diploma ontvangen op basis van eerdere werkervaring of een hobby. Het principe neemt een grote vlucht. Werknemer en werkgever hebben er baat bij.

Een diploma op zak zonder een afgeronde opleiding. EVC – Erkennen Verworven Competenties – maakt dit mogelijk. Sinds kort neemt het traject, waarbij eigen kunnen wordt gemeten en opgewaardeerd, een grote vlucht: 10.000 werkenden en werklozen per jaar doorlopen de procedure. Steeds vaker komen er afspraken over in cao’s, zoals recent bij de Rabobank en in de kleinmetaal.

Door middel van EVC kan werkervaring, vrijwilligerswerk of een interessante hobby worden omgezet in vrijstellingen bij verdere studie of in een echt diploma. Het principe bestaat al bijna twintig jaar. Maar tot voor kort werd er nauwelijks resultaat geboekt. Nu lijkt het uit te groeien tot een belangrijke schakel in de loopbaan. Iemand kan ermee aantonen wat hij zoal in zijn mars heeft ook al heeft hij geen of verouderde schooldiploma’s en een tijd geen betaald werk.

De krapte op de arbeidsmarkt verklaart voor een groot deel de vlucht die EVC neemt. „Het EVC-traject is voor de flexbranche een commercieel noodgedwongen maatregel: als het arbeidspotentieel niet geschikt is, dan moet je het geschikt maken”, aldus Adriana Stel, projectdirecteur van Stichting Opleiding en Ontwikkeling Flexbranche. Stel houdt zich nu ruim een jaar bezig met de organisatie van EVC in de uitzendbranche.

Bedrijven als Philips en Heineken werken inmiddels met het middel. Maar ook sectoren als de bouw en de kleinmetaal zetten steeds vaker de procedure in om eerder opgedane ervaringen in kaart te brengen. Het mes snijdt aan twee kanten: de werknemer krijgt meer zelfvertrouwen en een diploma. En de werkgevers kunnen hun vacatures opvullen met gekwalificeerde mensen.

Erik Kaemingk, directeur van Kenniscentrum EVC, een organisatie die de kwaliteitsstandaarden van de procedure landelijk heeft vastgesteld, geeft een voorbeeld: „Als een lasser die jarenlang zonder diploma werkte, op straat wordt gezet, dan heeft hij een probleem. Bedrijven willen geen ongekwalificeerde werknemers. Een EVC-traject kan de oplossing bieden. Hiermee kan de lasser met een officieel document aantonen dat hij al die jaren goed in zijn werk was. En daarmee is hij weer interessant voor bedrijven.”

Volgens Kaemingk kan het competentie-traject een cruciale rol spelen bij het oplossen van arbeidstekorten in sectoren als de bouw en de techniek. Hij ziet hier kansen voor de uitzendbranche. „Zij hebben een goed zicht op de arbeidsmarkt en kunnen uit al die bakken met kaartjes mensen plukken die geschikt zijn.” Stel bevestigt dit beeld: „Van de groep mensen die werkt in de flexbranche – ruim 730.000 – heeft een groot aantal geen startkwalificatie. Voor het EVC-traject liggen hier grote mogelijkheden. Dat geldt voor werknemer én werkgever.”

In ruil voor betaling van het traject, dat gemiddeld 750 tot 1250 euro kost, en een eventuele opleiding vragen uitzendbureaus en werkgevers de werknemer een bepaalde periode voor hen te blijven werken. Stel: „De flexbranche heeft in de regel een korte doorlooptijd. Het EVC-traject maakt dat werkkrachten langer doorwerken, en dat is gunstig.”