’We kunnen leren van topsporters’

Ik heb een drukke baan als hulpverlener in de gezondheidszorg. Officieel werk ik 3,5 dag, in de praktijk veel meer. Het is gewoon veel: cliënten zien, administratie, vergaderingen, nieuwe regels bestuderen. Mijn partner werkt vier dagen. Ik heb twee kinderen, hij heeft er één die af en toe bij ons is. We hebben een goede verdeling voor de taken thuis. Dat loopt ook goed, maar ik raak een beetje uitgeput. Soms denk ik er over om met werken te stoppen, maar niet serieus, want ik ben geen echt moedertype. Ik heb altijd een eigen carrière gewild en mijn eigen geld willen verdienen. Wat raadt u me aan?

Voordat u ingrijpende beslissingen neemt, zou u eerst kunnen werken aan herstel van uw moeheid. Het werkend bestaan van de goed opgeleide professional kun je vergelijken met dat van een topatleet, las ik in een artikel (2001) van de Amerikaanse managementconsultants Jim Loehr en Tony Schwartz. Iedere dag lever je prestaties die téllen. De stress die dat meebrengt is op zich prima, dat betekent uitdaging en groei. Maar chronische stress zonder de regelmatige afwisseling met herstel, put je reserves uit, en leidt tot onderpresteren, ontevredenheid en uiteindelijk tot burnout.

In een druk bestaan, ligt de sleutel tot plezierig werken en leven dus ook in voortdurend tussentijds herstel. Vraagt u zich eens af: Hoeveel rustmomenten organiseert u op een dag? Doet u aan (mini-)pauzes? Stapt u wel eens even de deur uit voor een frisse neus? Staat u uzelf toe eerst even te zitten als u thuis komt? Volgens de genoemde auteurs moet je tijdens een werkdag iedere 90 a 120 minuten iets doen aan herstel. Zij pleiten voor een combinatie van iets eten (licht), iets drinken (water), beweging en je mentaal even verzetten. Ieder kan hiervoor zijn eigen rituelen ontwikkelen.

Uit onderzoek onder topsporters blijkt dat degenen met vaste rituelen het meest herstellen tussen twee momenten in de wedstrijd. Denk aan een tennisser die zijn snaren verschuift, aan zijn broekje plukt, met de bal stuitert het brengt rust in het lichaam, helpt om de focus vast te houden en voorkomt negatieve gedachten. Wat kunt u doen? Lekker uitrekken? De planten bijhouden? Naar buiten?

In hun artikel beschrijven zij voorbeelden van hardwerkende professionals die hun leven drastisch hebben omgegooid: meer sporten, vaker thuis werken, emoties leren reguleren, meer vrije tijd, meer leuke dingen doen en meer thuis zijn. En het levert alle partijen winst. Ook de werkgever. Misschien herkent u de situatie dat je door de week maar niet meer afspreekt met vrienden en familie: geen tijd, geen energie, te uitgeput van het werk. Volgens Loehr en Schwartz is dat een inadequate gedachte. Juist het samenzijn met je geliefden geeft positieve emoties en dat vult de energie aan.

Misschien is het moeilijk voor te stellen dat je beter en meer presteert door vaker (momenten) niet te werken. Denk maar eens aan de ochtenden nadat u de avond ervoor tot laat actief bent geweest. Waarschijnlijk bent u dan gewoon moe. En veel professionals doen dat eigenlijk: ’s avonds even iets afmaken, iets lezen, de mail checken. We kunnen leren van de krachtsporten. Hoe wordt een spier getraind? Je belast hem tot waar het pijn gaat doen. Als de spier daarna voldoende tijd krijgt voor herstel is hij niet alleen weer op zijn oude niveau, hij is sterker geworden. Overcompensatie heet dat. Efficiëntie dus door slim herstel.