PvdA zit diep in blessuretijd

De botsing tussen werkgevers en werknemers over de AOW-leeftijd zadelt de PvdA met een probleem op. Coalitiegenoten CDA en CU pikken geen ’PvdA-getraineer’.

Ze gaan er écht uitkomen. Er komt wel een alternatief van de werkgevers en werknemers, let maar op. Dat geluid klonk de afgelopen weken resoluut vanuit de PvdA-fractie.

Ik kan je één ding vertellen, er komt zeker geen alternatief voor het verhogen van de AOW-leeftijd, klonk het tegelijkertijd in de CDA-wandelgangen.

De coalitiefracties bemoeiden zich nog niet openlijk met de verhoging van de pensioenleeftijd, want in het voorjaar was beloofd dat eerst de Sociaal-Economische Raad (Ser) zich daarover uit zou spreken. Maar onder tafel bemoeiden de partijen zich volop met het politieke buskruit.

Inmiddels is het oktober en is de politiek officieel weer aan zet. Dat de Ser zich buitenspel heeft gezet, belooft niet veel goeds voor de PvdA. Die fractie staat zwaar onder druk. Fractievoorzitter Hamer zette haar eigen handtekening onder een akkoord waarin staat dat de AOW-leeftijd naar 67 gaat, ’rekening houdend met zware beroepen’. Maar de fractie voelt veel voor de minimumeisen van de vakbeweging.

Dit weegt des te zwaarder nu de partij zo laag in de peilingen staat en de SP en PVV de verdediging van 65 jaar tot centraal thema maken. Bovendien hebben uiteindelijk ook de kleinere vakcentrales CNV en MHP zich, na een aanvankelijk meer compromisbereide opstelling, volledig achter de FNV geschaard.

Wil de toch al broze verstandhouding in de coalitie niet helemaal bezwijken, dan zal het kabinet zich toch iets gelegen moeten laten liggen aan de PvdA-fractie. Tegelijkertijd heeft het CDA al heel wat toegegeven door de Ser een half jaar te gunnen om met een alternatief te komen. Met de ChristenUnie zijn de christen-democraten niet van zins om de PvdA nog veel ruimte te geven.

Inhoudelijk gaat het hier om een aantal vragen. Komt er een uitzondering voor mensen met zware beroepen? Hou je de mogelijkheid open dat mensen er op hun 65ste alsnog uit stappen? En, hiermee samenhangend, moet het mogelijk blijven om al voor de AOW-leeftijd (wat die ook wordt) fiscaal aantrekkelijk het aanvullende pensioen op te nemen?

De PvdA worstelt met al die punten. De fractie is voorstander van een flexibele AOW, oftewel, een AOW-leeftijd waarbij mensen zelf kunnen kiezen wanneer die ingaat. Maar ze is er nog niet over uit of de spilleeftijd daarin 65 moet blijven, zoals de bonden willen.

Wil je dat niet, dan moet de mogelijkheid om vervroegd aanvullend pensioen op te nemen verdwijnen. Dat recht is bevochten in een eerdere polderruzie, tijdens het tweede kabinet Balkenende. De huidige vice-premier Bos stond toen op het podium, aan de kant van de demonstranten. Die bevochten rechten liggen dus heel wat gevoeliger voor de PvdA dan voor het CDA.

Net zo gevoelig is de oplossing die er voor mensen met zware beroepen moet worden gevonden. Het kabinet ziet er geen heil in om een lijst te maken met beroepen die een uitzonderingspositie krijgen. CDA en ChristenUnie willen meer werk maken van betere arbeidsomstandigheden en denken er over bijvoorbeeld 50-plussers uit te zonderen.

Voor de PvdA is dat niet genoeg. Ook onder jongere generaties zijn er mensen die na een paar decennia werken gewoonweg op zijn, menen de sociaal-democraten. Dat lost geen arbo-wet op.

CDA en ChristenUnie hebben al tot oktober gewacht met het doorhakken van een knoop. Ze gunnen de PvdA niet veel tijd meer om te ’traineren’, is de boodschap.