Wordt de vis er nog wijzer van?

Wordt het de Viswijzer of Vis Wijzer? Het verschil lijkt een spatie groot, in de vispraktijk van alle dag gaat het echter om een wereld van verschil in het denken over duurzaamheid.

Onlangs presenteerde Stichting De Noordzee trots de nieuwe viswijzer. Completer en informatiever dan ooit, om de visconsument een verantwoorde keus te bieden, heet het dan. Op dezelfde dag echter publiceerde het productschap vis – zeg maar de visserijsector – de Vis Wijzer, een folder primair bedoeld voor visdetaillisten. Van een tegenzet is absoluut geen sprake, zegt de woordvoerster van het schap. De folder is nadrukkelijk bedoeld als ’aanvulling’ op de viswijzer. Om te voorkomen dat de visboer die lastige vragen krijgt van consumenten, met zijn mond vol tanden staat. „Wij gunnen de maatschappelijke organisatie natuurlijk haar feestje”, voegt de woordvoerster er vriendelijk aan toe. „Maar we hopen wel dat onze informatie uiteindelijk  bij de consument terechtkomt.”

Geen tegenactie dus. Maar waar de officiële viswijzer korte metten maakt met tong en schol uit de Noordzee, leest de nep vis wijzer van het productschap als een aanbeveling voor deze soorten. De toekomst van de tong (sterk bedreigd en dus rood) en de schol (minder bedreigd en dus oranje) is bij de Viswijzer weinig rooskleurig, bij de Vis Wijzer krijg je het gevoel dat het allemaal wel meevalt. En dat is precies de bedoeling van de folder. Want het productschap is boos op Stichting De Noordzee die het lef had de tong en schol, de belangrijkste vissoorten van de Nederlandse vloot, zo magertjes te classificeren.

De folder van de sector loopt bijvoorbeeld vooruit op de effecten van vangsttechnieken waarmee wordt geëxperimenteerd of die op zeer beperkte schaal worden toegepast. Deze vangstmethoden (met fraaie namen als ecocatcher, hydrorig of outerrig) moeten een einde maken aan de boomkor, het zware sleepnet dat volgens milieuorganisaties de zeebodem ’verwoest’ en volgens het productschap slechts ’beroert’. Zo is twee weken geleden pas de eerste boot de haven binnengevaren met tong, gevangen met de pulskor – tuigage waarbij vis met elektrische stroompjes van de bodem en in het net wordt gejaagd. Een techniek waarvan het effect op de bodem evenwel nog vrijwel onbekend is. Per saldo is het dus vooral de boomkor die de tong en schol op het bordje brengt.

Daarnaast memoreert de folder dat de Europese én Nederlandse Rekenkamer hun waardering hebben uitgesproken over de unieke manier waarop vangstrechten in Nederland worden beheerd. Dat mag zo zijn, maar de Rekenkamer in Den Haag had verder geen goed woord over voor boomkorvisserij. Economische belangen hebben de overhand, visstand en biodiversiteit delven het onderspit, luidde oktober vorig jaar de conclusie. Innovatie komt bovendien moeizaam van de grond. De vraag is daarom vooral: wordt de vis wijzer van de Vis Wijzer?