Na onderzoek nog geen inzicht in kosten ov-chip

Ruim een jaar onderzoek naar de extra kosten voor de ov-chip heeft niets opgeleverd. Het werk moet over.

Terwijl de ov-chipkaart in het najaar breed ingevoerd zou moeten worden, weten de ov-bedrijven nog altijd niet wie de kosten van de vertraging en het beveiligen van de gekraakte kaart gaat betalen. Na anderhalf jaar vruchteloos onderzoek laat het ministerie van verkeer dat nu opnieuw uitzoeken.

Staatssecretaris Huizinga van verkeer kondigde twee weken geleden verheugd aan dat de ov-chipkaart dit jaar in grote delen van Nederland ingevoerd gaat worden. Daar waren de ov-bedrijven, regionale overheden en het ministerie het over eens geworden, aldus Huizinga. Navraag leert echter dat het nog altijd niet duidelijk is wat de kosten zijn van de vertraagde invoering en mogelijke vervanging van de gekraakte ov-chip. De introductie op grote schaal van de ov-chipkaart levert daardoor nog altijd financiële risico’s op die de commerciële ov-bedrijven (Connexxion, Arriva en Veolia) niet willen dragen.

Dat was al zo in februari vorig jaar. Toen presenteerde Huizinga vol overtuiging het zogeheten Aanvalsplan waarmee de gevolgen van het kraken van de ov-chip zouden worden opgevangen. Dat Aanvalsplan werd volgens de staatssecretaris door het hele ov gedragen. Maar in feite hadden Connexxion, Arriva en Veolia het niet ondertekend, omdat de omvang en de verdeling van de meerkosten van dit reparatieplan niet duidelijk waren.

Daarop stelde Huizinga een onderzoek in. De zogeheten ’Commissie Kist’ zou begin mei vorig jaar rapporteren over de te verwachten kosten en de verdeelsleutel daarvoor. Kist leverde twee rapporten af, de laatste eind vorige maand, maar slaagde er niet in alle meerkosten op een rij te krijgen, laat staan de verdeling ervan. Desondanks presenteerde Huizinga twee weken geleden een ’Uitrolplan’ dat er toe moet leiden dat na de zomer in grote delen van Nederland met de ov-chipkaart gereisd kan worden.

Van de commerciële bedrijven is Connexxion het verst met het invoeren van de ov-chip. Het bedrijf loopt daarmee een fors risico als straks blijkt dat de kaarten en kaartlezers vervangen zouden moeten worden. „Het klopt dat er nog geen afspraken zijn over de meerkosten”, aldus een woordvoerster. „Maar we hebben de indruk dat het ministerie wel begrip heeft voor ons probleem.”

Connexxion suggereert daarmee dat het ministerie de eventuele meerkosten voor zijn rekening wil nemen. Dat zou echter lijnrecht indruisen tegen de wens van de Tweede Kamer, die vorig jaar bepaalde dat de meerkosten door de ov-bedrijven moeten worden gedragen omdat zij immers verantwoordelijk zijn voor de keuze van een goedkope, en nu gekraakte, chip.

De tweede vervoerder van Nederland, Arriva, heeft een andere aanpak om het risico te beperken. „In het Uitrolplan staat wel dat de ov-chip in Zuid-Holland wordt ingevoerd, maar wij doen in Zuid-Holland voorlopig niet mee. We beperken ons tot een kleine proef in Noord-Holland.”

Volgens de commerciële ov-bedrijven heeft Huizinga onlangs een nieuw onderzoek naar de meerkosten gelast. Een woordvoerster van Huizinga bevestigt dat een nieuwe commissie de al gemaakte en nog te verwachten meerkosten van het project moet inventariseren. Dat is precies hetgeen ruim een jaar geleden de Commissie Kist ook al had moeten rapporteren.