Visser maakt van nood deugd

De hoge gasolieprijs dwong visser Hendrik Romkes uit Urk tot innovatie. Het werd de redding van zijn bedrijf. Het milieu profiteert mee.

Visser Hendrik Romkes van de UK 88 windt er geen doekjes om. Het waren puur economische redenen die hem deden inzien dat het anders moest. De al maar strengere vangstbeperking, de stijgende brandstofprijzen en de schamele verdiensten zorgden ervoor dat in 2005 het einde nabij leek voor het bedrijf waarvan Romkes, samen met zijn broer, eigenaar is.

„De onderneming was destijds gefinancierd op een gasolieprijs van 21 eurocent per liter. Bij een herfinanciering werd dat 33 cent. Maar vorig jaar was de gasolieprijs gemiddeld 66 cent.” En dan te bedenken dat Romkes’ bedrijf twee boomkorkotters in de vaart heeft. Schepen die bekend staan om hun grote, krachtige, maar ook dorstige motoren. Want bij deze visserij worden netten over de zeebodem gesleept om platvis als tong en schol te vangen.

„Met twee schepen draaiden we er per week 59.000 liter gasolie doorheen. Dan tikt een hoge gasolieprijs enorm aan”, zegt Romkes aan boord van de UK 88. Het schip ligt in de haven van Harlingen en is die ochtend teruggekeerd van een week vissen. De vis is net afgevoerd, op het dek is de bemanning bezig op te ruimen.

„Om gasoliekosten te beteugelen zijn we eerst met minder pk gaan draaien, van 6,8 naar 6 mijl per uur”, herinnert Romkes zich. Het was het begin van drie jaar experimenteren. Maar al snel bleek dat de bestaande netten daarvoor te zwaar waren. „We kregen ze gewoon niet meer over de zeebodem gesleept. De vangsten liepen enorm terug. Er moest dus nieuwe tuigage komen.”  De nieuwe netten worden door Romkes’ vader en personeel in een eigen nettenschuur op Urk gemaakt.

Gemakkelijk was het niet om uit te vinden welk net het beste resultaat oplevert. Een schip mag niet uit balans raken, legt Romkes uit. „De verhouding tuigage, snelheid en gewicht zijn beslissend.” Uiteindelijk viel de keuze op netten van een nieuwe, dunne vezel, waarover Romkes een collega uit Texel enthousiast had horen praten. Hij laat op het dek het verschil zien: „Dat materiaal is half zo dik als onze ouwe netten, slechts 2 millimeter. Dat betekent minder weerstand in het water en bespaart dus energie.”

Daarnaast was Romkes een van de eerste vissers die een cruise control aanschafte, een uitvinding van een Urker collega. „Die investering hadden we er al na een paar weken uit, zo groot is de energiebesparing. Een cruise controle houdt de snelheid, ongeacht stroming of weer, veel beter op peil dan je zelf kan.”

Het zijn allemaal maatregelen die het nodige kostten, 50.000 euro, maar het brandstofverbruik daalde per saldo zo’n 25 procent. En leverde Romkes’ bedrijf dit jaar de prijs voor verantwoord vissen van het Productschap Visserij op. „Wat als economische noodzaak begon, heeft ook bredere gevolgen. We zijn milieutechnisch veel beter bezig. Door de lichtere netten neemt bijvoorbeeld de bodemberoering af. De uitstoot van de motoren daalt, net als de slijtage van motor, netten en kettingen. We verbruiken bovendien veel minder smeerolie. En het mooiste is: we vangen net zoveel vis als vroeger.”

En nog ziet Romkes kansen om het brandstofgebruik verder terug te dringen. Onder zijn UK 88 hangt tegenwoordig een energiezuinige schroef. Het andere schip volgt dit jaar dat voorbeeld.