’Probeer alles uit om te weten wat je niet wilt’

De eerste baan maakt vaak diepe indruk en legt de basis voor later. Youp van ‘t Hek (55) werd van vijf scholen gestuurd en schreef teksten over Franse wijn.

De vader van mijn jeugdvriend Stephan kreeg in de jaren zestig heel Bussum aan de Franse wijn en kaas. Hij had een delicatessen- en wijnhandel. En hij vroeg mij of ik de reclameteksten wilde schrijven. Ik was zeventien en ging na school naar het kantoor van meneer Ben Hosman om te horen hoe het zat met die wijn en schreef de tekstjes. Zo van: fruitige afdronk, goede nasmaak en tikkeltje vanille. Uit mijn grote duim met wat oude folders als voorbeeld. In een restaurant begon laatst een ober met een fles wijn aan mijn tafel over houttonen en kastanje. Terwijl we gewoon een wijntje zouden nemen. Ik realiseerde me dat ik dit gelul ooit zelf in elkaar flanste.”

Toen ik van mijn vijfde middelbare school gestuurd werd, ging ik fulltime voor meneer Hosman schrijven. Hij was een bijzondere man. Begon met niets, bouwde een succesvolle handel op en werd later bekend beeldhouwer en schilder. Ik had een cabaretje en omdat hij het leuk vond dat ik iets creatiefs deed, kon ik altijd eerder weg voor mijn optredens. Hij was de eerste die in me geloofde. Belangrijk, als je jong bent tussen al die zeikerige Nederlanders die vinden dat je eerst je school moet afmaken of een vak leren.

Toen meneer Hosman op zijn 85ste naar me kwam kijken in Carré, legde ik het applaus stil aan het eind van de voorstelling. Ik zei: de man die zorgde dat ik echt van schrijven ging houden, vond dat ik het kon en aan de wieg van mijn carrière stond, zit vanavond in de zaal. Voor hem wil ik graag een daverend applaus.

Als copywriter leerde ik variëren, dat ik niet bij drie wijnen hetzelfde woord moest gebruiken. Dat is nu handig wanneer ik schrijf. Die column lees ik na 25 jaar nog altijd eerst voor aan twee vrienden. Dan hoor ik of het ritmisch klopt en of dezelfde woorden niet te dicht op elkaar staan.

Na twee jaar copywriting trok ik naar Amsterdam. In de zomer had ik geen inkomsten uit mijn cabaret en werkte ik als ontbijtkelner en op kantoor. Dat laatste raad ik alle mensen aan die een carrière in de kunst ambiëren. Een reden om heel hard aan die carrière te werken.

Probeer alles uit om erachter te komen wat je niét wilt. Schrijf, maak, doe, ga niet de gevierde jongen uithangen, werk, maak uren. Ik werk alleen, met een flinke technische ploeg en muzikanten. Voor mij geen idioten die zeggen hoe het moet.”