Politieke partijen verlaten meer en meer het politieke midden, ook traditionele middenpartijen als CDA en PvdA. Door hun stellingname neemt de onderlinge afstand tussen deze twee partijen verder toe, waardoor samenwerking na de verkiezingen moeilijker en moeilijker wordt.

Politieke partijen verlaten meer en meer het politieke midden, ook traditionele middenpartijen als CDA en PvdA. Door hun stellingname neemt de onderlinge afstand tussen deze twee partijen verder toe, waardoor samenwerking na de verkiezingen moeilijker en moeilijker wordt.

André Krouwel, politicoloog aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, concludeert dit op grond van een studie van de verkiezingsprogramma's van de belangrijkste partijen die meedoen aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer op 12 september. Volgens de politicoloog dwingen de economische crisis en het debat over Europa partijen steeds nadrukkelijker tot extremere keuzes.

Vandaag gaat de door hem in samenwerking met Trouw ontwikkelde Kieskompas voor de derde keer bij landelijke verkiezingen online. Kiezers kunnen via www.trouw.nl. door hun oordeel te geven over dertig stellingen hun positie bepalen ten opzichte van de partijen.

Krouwel maakte op grond van de verkiezingsprogramma's een tweedimensionaal politiek krachtenveld. Op de ene as van links naar rechts wordt de positie van de partijen en de kiezer bepaald op economische thema's. Bij de as progressief/conservatief gaat het om de niet-economische onderwerpen.

Krouwel gebruikte bij het opzetten van Kieskompas de nieuwste verkiezingsprogramma's. Over de voorgestelde positie van een partij werd de betrokken partij geraadpleegd. De trend sinds de verkiezingen van 2006, dat het politieke midden meer en meer leegloopt, wordt in de nieuwste positiebepaling bevestigd.

Een opvallend nieuw fenomeen is dat Nederland geen links-conservatieve partij meer kent. Tot voor deze verkiezingscampagne nam de ChristenUnie nog een positie in in dat deel van het politiek krachtenveld, maar Krouwel constateert dat de partij van lijsttrekker Arie Slob op economisch terrein naar rechts is opgeschoven.

Later vandaag: Het is stil in het midden, een uitgebreide analyse van de verschuivingen in het politieke landschap.