commentaar De uitlatingen van VVD-fractievoorzitter Stef Blok over de door zijn partij gewenste korting van 3 miljard euro op ontwikkelingssamenwerking zijn voor een groot deel gedaan voor de bühne. Ook Blok weet heel goed dat een verlaging van het budget van ruim 4 naar ruim 1 miljard euro niet kan zonder dat Nederland zijn internationale verplichtingen schendt.

Door daar geen aandacht aan te geven en door niet duidelijk te maken hoe de VVD staat tegenover het niet nakomen van internationale verplichtingen, wekt Blok de indruk de opmerking vooral te hebben gemaakt om zijn kiezers te plezieren en zich nog nadrukkelijker te onderscheiden van andere partijen.

Maar het te bezuinigen bedrag is niet het belangrijkste element in Bloks stellingname over ontwikkelingssamenwerking. Zijn principiële vraag waarom ontwikkelingssamenwerking eigenlijk een overheidstaak is, is principiëler en daarmee veel belangrijker. En gevaarlijker.

Blok zegt wel een morele plicht te voelen tegenover armen in de Derde Wereld, maar hij vraagt zich waarom de samenleving die plicht zou willen afkopen via door de overheid gefinancierde ontwikkelingssamenwerking. Die morele plicht moet iedereen maar individueel afkopen door geld te storten op de rekening van organisaties als Oxfam Novib, vindt Blok.

Ontwikkelingssamenwerking is in de visie van de VVD dus een zaak van het individu, een zaak van individueel mededogen met de kansarme mens elders in de wereld, een zaak van charitas.

Nu is hulp aan zich ontwikkelende landen niet een van de klassieke overheidstaken, dat is waar. Ontwikkelingssamenwerking is iets anders dan het zorgen voor onderwijs of het op de been houden van een politie- of legerapparaat. Maar in de moderne opvattingen is de overheid niet meer de klassiek-liberale nachtwakersstaat, en hoort ontwikkelingssamenwerking wel degelijk bij de overheidstaken.

Ook de VVD heeft zich verder ontwikkeld en zal niet meer, als haar geestelijke voorvaderen, voor een nachtwakersstaat pleiten. En dat we solidariteit organiseren via de overheid, is geen bizarre vreemde eend in de bijt, maar een kwestie van doelmatigheid.

Volgens de VVD ontbreekt het aan doelmatigheid in ontwikkelingssamenwerking. Dat mag geen reden zijn het budget te verlagen, maar hooguit reden om te zorgen dat het beter wordt benut. En het schrappen van ontwikkelingssamenwerking als overheidstaak zal de doelmatigheid echt niet verbeteren.