Hoewel de SP al jaren hetzelfde verhaal vertelt en ook alweer een tijdje Emile Roemer als voorman heeft, vlogen de socialisten afgelopen weekend opeens naar de virtuele koppositie. Als er nu verkiezingen zouden zijn, komt de SP op 32 zetels uit, zo peilde Maurice de Hond.

Waar komen die zetels vandaan? Is de kiezer teleurgesteld in Geert Wilders? Ging de PVV-leider met zijn kritiek omtrent het bezoek van koningin Beatrix aan Oman te ver? Of is het succes helemaal toe te schrijven aan Roemer? Het speelt allemaal mee, zegt opiniepeiler De Hond, maar de belangrijkste oorzaak is volgens hem toch een andere. Namelijk: de angst voor de crisis, en dan met name de gevolgen van de recessie en de aangekondigde bezuinigingen op de eigen financiële positie. Aangezien Wilders wat betreft de bezuinigingen als onderdeel van het kabinet wordt gezien, heeft ook zijn PVV het electoraal moeilijker. Dit geldt vooral onder de lagere inkomens. Want waar de aantrekkingskracht van PVV en SP op lage inkomens vorig jaar nog even groot was, is die groep bij de SP nu nog groter dan bij PVV en PvdA samen.

De crisis was altijd ver weg, nu komt 'ie dichterbij, erkent SP-Kamerlid Ronald van Raak. "Mensen zijn bang voor de toekomst, maar het zit dieper. Ze zijn boos, ze willen dat het gezelliger wordt in Nederland. Emile personifieert dat. Er is een verandering van de tijdgeest gaande. Egoïsme, individualisme, het pakken wat je pakken kan, dat is van vroeger."

Volgens zijn fractiegenoot Farshad Bashir is het succes een samenkomst van factoren. "De vriendelijke uitstraling van Roemer speelt een grote rol, maar ook onze financieel woordvoerder Ewout Irrgang is vaak in beeld. En dat slaat terug op Roemer."

Dat andere partijen het wat minder goed doen, legt de SP ook geen windeieren. "Wilders maakt niet waar wat hij zegt. Er zit een verschil tussen woorden en daden, dat hebben mensen ook door. Wij zijn groot geworden door de inhoud, doordat we bezig zijn met ons ding. We moeten vooral onszelf blijven."

Bashir denkt niet dat het plafond al is bereikt. "Hoger in de peilingen kan ook hoor. Maar we moeten de peilingen niet belangrijker maken dan ze zijn. Stel dat het kabinet niet valt, dan hebben we pas over drie jaar en drie maanden verkiezingen."