opinie De bestrijding van zogenaamd ongedierte kan veel diervriendelijker. Maar begin eerst eens met preventie.

De muizen in de behuizing van de Tweede Kamer zijn opnieuw nieuws. Huismuizen zijn cultuurvolgers en het is daarom niet verwonderlijk dat zij en parlementariërs samenleven. Maar over hun bestrijding, en wat mensen 'ongedierte' noemen, valt meer te zeggen. Preventie voorkomt een hoop ellende.

Traditioneel worden muizen bestreden met rodenticiden. Die veroorzaken inwendige bloedingen waaraan de dieren na een lijdensweg van ongeveer een week bezwijken. Vergeleken met rotenciden is het gebruik van vallen minder dieronvriendelijk, maar nog steeds dodelijk. De vallen kunnen prima worden vervangen door inloopvallen. De dieren kunnen dan worden uitgezet, op een plaats waar ze geen overlast veroorzaken.

Ook moet er meer aan preventie gedaan worden in het Kamergebouw. Het jaarlijks terugkerende probleem wordt in belangrijke mate veroorzaakt door de gebruikers van het Kamergebouw zelf. Op de fractie van de Partij voor de Dieren is de overlast zeer beperkt, omdat ervoor gezorgd wordt dat er geen eten op de fractiekamers achterblijft.

Nu de problemen met 'natuur in en om gebouwen' tot in het parlement zijn doorgedrongen, is het goed wat fundamenteler over 'ongedierte' en 'ongediertebestrijding' na te denken. Natuur wordt door mensen gewaardeerd, tot die zo dichtbij komt dat we vinden dat onze belangen worden geschaad. Vaak gaat het om woekerende planten of om 'enge' dieren die het daglicht schuwen en waar we negatief op reageren. Onkruidbestrijding en ongediertebestrijding zijn begrijpelijk, maar vaak niet erg verstandig of duurzaam. Chemische bestrijdingsmiddelen zijn niet alleen giftig voor schadelijke en lastige organismen maar ook voor mensen en voor de dieren die door mensen wel op prijs gesteld worden. Vaak zijn biociden ook schadelijk voor milieu en biodiversiteit.

Verdelgd en bestreden worden is meestal pijnlijk voor dieren als de dood niet onmiddellijk intreedt. Pijn bij dieren mag niet afhankelijk zijn van het feit of ze door mensen gewenst zijn. Preventie zou uitgangspunt moeten zijn, verantwoorde bestrijding een allerlaatste optie.

Ongedierte bestaat niet. Moeten we daarom overlast van dieren tolereren? Nee, we moeten inzien dat we zelf dieren toegang tot onze gebouwen geven, schuilgelegenheid bieden en voedsel beschikbaar stellen.

Met de traditionele bestrijding verstoren we het natuurlijk evenwicht. Onze bestrijdingsmiddelen kennen geen onderscheid tussen 'nuttige'en 'schadelijke' dieren. Zo roeien we ook de natuurlijke vijanden van 'ongedierte' uit. We hebben de biodiversiteit in korte tijd dramatisch verarmd. Alleen preventief inzicht biedt oplossingen voor de meeste problemen met 'lastige' dieren. Van vos tot mier.

En wat de muizen in het parlement betreft? De grote problemen met Kamermuizen zullen tot het verleden behoren als hun de toegang tot de Kamers wordt ontzegd. Na het uitvoeren van bouwkundige weringsmaatregelen, en het naleven van hygiënische maatregelen.

De WHO heeft in haar rapport 'Urban Pest Control' van 2008 aanbevelingen gedaan voor de nationale organisatie van de plaagdierbeheersing in de stedelijke omgeving. Die adviezen moeten deel worden van het duurzaam bouwen en beheren van gebouwen. Bewust bouwen is niet alleen een kwestie van energiezuinigheid en de toepassing van duurzame materialen, maar vraagt ook om een visie op lastige natuur in en om woningen en gebouwen. De Rijksgebouwendienst kan de toon zetten.