Maria le Roy is wethouder van Harlingen. Ze is lid van de PvdA, maar op de site van de gemeente wordt haar politieke achtergrond nergens vermeld. De PvdA-fractie in Harlingen wil namelijk niet hebben dat ze met haar partijlidmaatschap te koop loopt.

De sociaal-democraten zitten niet in het college van burgemeester en wethouders, en ze zijn daarom zeer ongelukkig dat een partijgenoot nu wethouder is in een college waartegen de PvdA juist oppositie voert.

Het Centrum voor Lokaal Bestuur, dat PvdA-politici in den lande begeleidt, vindt dit ook een vreemde situatie. "Je voert oppositie tegen één van je eigen rode familie", motiveert secretaris Jacqueline Kalk. Het centrum roept PvdA-wethouders op niet meer te solliciteren naar posten in gemeenten waar de partij buiten het college is gevallen. Doen ze dat toch, dan moeten ze hun partijlidmaatschap opzeggen. En als ze die stap niet uit zichzelf zetten, dan is er volgens het centrum maar één optie: royement. Het centrum legt dit voorstel in januari voor aan het partijcongres.

De fractieleider van de PvdA in Harlingen, Hein Kuiken, is blij met de steun van het centrum voor lokaal bestuur. Zeker nu er in Harlingen een wethouderspost vacant is, en er nóg een PvdA'er dreigt te komen. Als mensen niet begrijpen waar hij zich zo druk om maakt, dan overtuigt hij ze met de volgende vergelijking: "Hoe zou jij het vinden als Wouter Bos minister wordt in het kabinet-Rutte? Cohen zou dan oppositie voeren tegen onze oud-partijleider. Dat is toch van den gekke?"

Nu is Maria le Roy Wouter Bos niet. "Maar ze is wel een hele mevrouw in de PvdA", zegt Kuiken, wijzend op haar verleden als gedeputeerde in Zeeland. Ook al proberen de Friezen haar PvdA-profiel nog zo te verhullen, iedereen weet dat Le Roy van de PvdA is. Op straat wordt Kuiper aangesproken op de daden van zijn partijgenoot in het college. "Je zit in de oppositie, maar je wordt toch nog ter verantwoording geroepen", zegt Kuiper, die met zijn fractie vaak diametraal tegenover het college staat.

Veel komt de Harlinger constructie niet voor. Maar feit is wel dat door het verlies van de PvdA bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, vele tientallen rode wethouders thuiszitten.

Tegelijkertijd stapt er nogal eens een gemeentebestuurder op, en zijn wethouders met ervaring zeer gewild. "We willen een tendens vóór zijn", zegt Kalk van het Centrum voor Lokaal Bestuur. "Voorkomen moet worden dat de wethouder wordt gedepolitiseerd. Wethouders zijn het boegbeeld van de partij op lokaal niveau."

Ook al zijn ze nog zo ontevreden over de situatie, zowel Kalk als Kuiken benadrukken dat ze niets tegen de persoon van Maria le Roy hebben. Haar secretaresse meldt dat ze met vakantie is, en niet bereikbaar voor commentaar.