Europese regeringsleiders zullen morgen tot het gaatje gaan om er met elkaar uit te komen. Belangrijkste missie: de euro redden zonder een te groot beroep te doen op de solidariteit tussen Europese landen. Dat de regeringsleiders allemaal een opdracht uit hun thuisland meekrijgen maakt het er niet gemakkelijker op.

Morgen vroeg hoopt minister Jan Kees de Jager van financiën al een conceptvoorstel voor het saneren van de Griekse financiën te hebben. De Tweede Kamerleden die over financiën en Europese zaken gaan, komen terug van vakantie om dat met de minister te bespreken.

De randvoorwaarden hebben de Kamerleden al eerder gegeven. De meerderheid vindt het vooral belangrijk dat Griekenland het hoofd boven water houdt, ook met het oog op andere risicolanden die om kunnen vallen als het vertrouwen in zwakke staten helemaal verdwijnt. Belangrijkste voorwaarden zijn dat Griekenland zich volledig committeert aan een streng bezuinigingsprogramma en dat ook private beleggers, zoals banken en pensioenfondsen, in het land blijven investeren.

VVD en CDA hameren vooral op die eerste voorwaarde. Zij staan erop dat de Grieken werk maken van belastinginning en verder gaan met privatiseringen. Voor de PvdA is het vooral van belang dat er een manier wordt gevonden waarop private beleggers substantieel bijdragen. Dat laatste ligt moeilijk bij andere Europese landen omdat semigedwongen deelname van banken en pensioenfondsen het beeld kan geven dat Griekenland failliet is.

Drie partijen bewandelen een ander pad. De PVV wil dat Griekenland uit de euro stapt en dat ook de nu openstaande beloftes worden ingetrokken. Het geld dat al is gereserveerd voor Griekenland mag er wat de gedoogpartij betreft ook niet meer heen. De SP en de ChristenUnie willen ook niet dat er nog nieuwe leningen naar het land gaan. Zij zien meer in een gedeeltelijke kwijtschelding van de schulden. Dan kan het land verder en kost het Nederland niet nog meer. Het kabinet denkt niet dat saneren van schulden de beste oplossing is. Dat zou de druk bij Griekenland weghalen en een slecht signaal zijn voor andere landen.

Merkel tempert verwachtingen eurotop

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft de verwachtingen voor de eurotop morgen afgezwakt. Ze verwacht geen "spectaculaire gebeurtenis, waarmee alle problemen opgelost zijn". Merkel maakte haar opmerkingen gisteren in Hannover, na een gesprek met de Russische president Medvedev. Ze zei wel te begrijpen dat de hele wereld hoopt dat de schuldencrisis in een keer opgelost wordt. "Maar ik zal daar niet voor zwichten."

"Het gaat om een gecontroleerd en beheersbaar proces van opgebouwde maatregelen", aldus Merkel. De top van morgen, als de regeringsleiders van de eurozone bijeenkomen, is slechts een stap in dat proces. Merkel krijgt kritiek omdat ze een tweede steunpakket voor Griekenland zou tegenhouden. De Europese Centrale Bank bekritiseert haar eis dat banken en andere financiële instellingen meebetalen aan een oplossing voor de schuldencrisis.

Na Griekenland, Ierland en Portugal dreigen ook grote eurolanden als Spanje en Italië in de problemen te komen. Daarom is een heldere en alomvattende aanpak van de crisis hard nodig, maar de tegenstellingen tussen de eurolanden en de ECB blijven groot. Ambtenaren leggen de laatste hand aan een voorstel dat regeringsleiders morgen kunnen aannemen. Een speciale bankentaks is daarin een van de mogelijkheden.

De taks kan circa 10 miljard euro per jaar opbrengen. Andere opties zijn het verlengen van de leningen aan Griekenland of het aanpassen van de voorwaarden. Daar moeten de banken wel mee instemmen.