Zijderveld breekt met ’islamofobisch’ CDA

Dat partijvoorzitter Van Heeswijk na de verkiezingen een CDA-PVV-kabinet niet uitsluit, was voor hem de druppel. CDA-prominent Zijderveld zegde vorige maand zijn lidmaatschap op.

Een lijmpoging van oud-premier Lubbers heeft niet kunnen voorkomen dat CDA-prominent professor Anton Zijderveld zijn partij de rug toekeert, uit onvrede over de toegeeflijke houding van de CDA-top jegens het opkomend populisme en de PVV van Geert Wilders.

„Ik vind dat het CDA heel erg dom opereert in de richting van de derde godsdienst van ons land, de islam en bijna angstig reageert op moslims en dus de oren laat hangen naar Wilders”, zei de Rotterdamse emeritus hoogleraar sociologie gisteren voor de Ikon-radio. Hij maakte daar bekend dat hij vorige maand zijn lidmaatschap van het CDA heeft opgezegd. De 71-jarige agnost was lid sinds 1988 en prominent denker, vaak actief in het wetenschappelijk instituut van het CDA.

Het standpunt van CDA-partijvoorzitter Van Heeswijk, die in de aanloop van het afgelopen partijcongres zei dat de christen-democraten toekomstige regeringssamenwerking met de PVV niet zullen uitsluiten, deed de deur dicht. Maar al eerder voelde Zijderveld zich niet meer op zijn plek in de partij.

Zijn poging om, onder anderen met Lubbers, een intern beraad te organiseren over islamofobie liep op niets uit, vertelde hij gisteren in een toelichting op zijn breuk. „Ik wilde graag allerlei moslims aan tafel halen, vooral vrouwen. Maar de mensen die ik voorstelde, waren dan weer niet welkom bij de partij. Uiteindelijk zaten we met een paar mannen aan tafel en werd het niets.”

Toen hij vervolgens buiten een nieuwe werkgroep ’Kleurrijk CDA’ werd gehouden, dacht Zijderveld: ’Ik ben hier niet meer nodig’.

Zijn korte afscheidbriefje leidde tot een geschrokken reactie van voorzitter Van Heeswijk, die Lubbers vroeg te bemiddelen. De beide Rotterdammers, in het verleden vaak op één lijn over de islamkwestie in het CDA, zullen nog eens praten, maar Zijderveld zegt: „Ik vrees dat dat niet zal helpen.”

Zijderveld meent dat het CDA veel te toegeeflijk staat tegenover de PVV. De theoretische kans dat de partij na de volgende verkiezingen regeringssamenwerking aangaat met Wilders, wordt niet uitgesloten door de partijtop en het leeuwendeel van de Kamerfractie.

„De enige die het in de Tweede Kamer nog opneemt tegen Wilders is D66-leider Pechtold”, zegt hij.

Het besluit afgelopen week van de voltallige Kamerfractie om tegen de benoeming te stemmen van de Marokkaanse imam Eddaoudi als geestelijk verzorger in de krijgsmacht, bevestigde zijn vermoeden dat het CDA een verkeerde weg is ingeslagen. „Als er nou één partij open zou moeten staan tegenover welwillende moslims, is dat toch het CDA? Het was pure islamofobie van de CDA-fractie.” In die sfeer, zegt Zijderveld, raakte de partij in Rotterdam vrijwel al haar Turkse stemmers kwijt.

De ex-hoogleraar maakt zijn vertrek bekend vlak voor de presentatie deze week van zijn boek ’Populisme als politiek drijfzand’. Daarin haalt hij uit naar het toenemende begrip, juist ook in zijn eigen partij, voor populistische vormen van politiek bedrijven.

Zijdervelds opstappen is een nieuwe aanwijzing voor groeiende onvrede in het CDA over de strategie om geen enkele partij uit te sluiten van toekomstige coalitievorming, ook de PVV niet. Oud-minister Bert de Vries waarschuwde daar onlangs in Trouw tegen: „Als de partij toch die samenwerking zoekt, dan zullen mensen zoals ik afhaken.”

In een nieuwe peiling voorspelt Maurice de Hond dat de kiezers na deze week de PVV verder laten groeien naar 33 zetels, een nieuw record in de voorspellingen.