Reacties op het overlijden van Van Mierlo

Dat Hans van Mierlo nog tot op zijn sterfbed bij fractieleider Alexander Pechtold informeerde hoe D66 het deed in de peilingen, toont vooral aan dat de partij echt zijn kindje was. Dat zei Gerrit-Jan Wolffensperger, oud-fractievoorzitter van de partij, donderdag bij het tv-programma Pauw en Witteman.

Wolffensperger stelde dat Van Mierlo de Nederlandse politiek fundamenteel heeft veranderd. Volgens hem hebben de twee paarse kabinetten waarin D66 zat, gezorgd voor een „vrijere politieke cultuur”. Verder vindt hij Van Mierlo niet een typische politicus. „Zijn interesse was zoveel breder. Bij algemene politieke behandelingen hield hij „ademloze verhalen”. „Hij steeg uit boven het politieke gekrakeel.”

Ook voormalig PvdA-politicus Marcel van Dam benadrukte de brede interesse van Van Mierlo. „Het ging over alles. De politiek, de samenleving, de wetenschap.” De politieke bevlogenheid bleef bij Van Mierlo tot het einde van zijn leven, zei Van Dam. „Regelmatig wisten we van elkaar dat we naar een bepaald debat zaten te kijken. Dan belde hij me op en zei: ’heb je dat gezien, is het niet vreselijk?’ Enorm gepassioneerd. Dat was misschien oude herenpraat, maar je zou willen dat die passie er nu nog wat meer is in Den Haag.”

Volgens Van Dam zag Van Mierlo al heel lang geleden wat er misging in Nederland. „Het grondprobleem dat mensen zich niet meer vertegenwoordigd voelen door de politiek. Dat probleem is eigenlijk alleen nog maar groter geworden en niet opgelost.”

Schrijver Harry Mulisch noemde Van Mierlo „een bevlogen en heel bijzondere Nederlander”. Hij vindt het wrang dat Van Mierlo nu niet ten volle kan meemaken hoe goed D66 het doet onder Pechtold.

Van Dam zei dat „het verdriet van het missen heel snel zal worden overgenomen door de vreugde dat hij er was”.

Oud-minister van Landbouw Jozias van Aartsen (VVD) noemt het moment van overlijden van Hans van Mierlo „tragisch”. In een extra uitzending van RTL Nieuws zei hij dat de verwezenlijking van Van Mierlo's idealen van bestuurlijke vernieuwing nu misschien dichter bij was dan ooit. De D66'er was onder meer voorstander van het invoeren van een referendum en een gekozen burgemeester.

Van Aartsen zat met Van Mierlo in het eerste paarse kabinet (1994-1998). Van Aartsen was toen minister van Landbouw, Van Mierlo van Buitenlandse Zaken. De liberaal typeert zijn collega-minister in die rol als een man vol ideeën die bovendien erg gepassioneerd was. Van Mierlo was ook een „zeer overtuigd Europeaan” die verdrietig was dat Nederland sinds 2000 steeds meer afstand nam tot Europa.

De VVD'er zegt dat hij Van Mierlo had gezegd dat hij nog beter minister van Binnenlandse Zaken had kunnen worden in Paars I, zodat hij meer van zijn ideeën over bestuurlijke vernieuwing had kunnen realiseren.