Tsjechië fraudeert op grote schaal met EU-subsidies. Dat blijkt uit geheime documenten van de Europese Rekenkamer en de Europese Commissie die Trouw in handen heeft. Vanwege de fraude heeft de commissie de fondsen voor Tsjechië met 450 miljoen euro gekort, maar de omvang van de onregelmatigheden blijkt veel groter. De Europese Commissie bagatelliseert de fraude.

De Rekenkamer concludeerde in mei dat de Tsjechische autoriteiten Brussel systematisch hebben voorgelogen. De Tsjechen poetsten de uitkomsten van controles op om corruptie uit het zicht te houden. De commissie is voor haar informatie grotendeels afhankelijk van de lidstaat die de steun ontvangt. De geheime rapporten zijn het resultaat van steekproefsgewijze controles.

Officieel noemt de commissie het bedrog 'tekortkomingen in het functioneren' van de Tsjechische controle-organen. Maar haar eigen geheime rapport uit augustus van dit jaar spreekt andere taal: "De commissie kan de resultaten (van de Tsjechen) zoals gepresenteerd in de jaarlijkse verslagen en beoordelingen niet vertrouwen."

De geheime rapporten beschrijven hoe de fraude werkt. Er zijn prijsafspraken gemaakt. Projecten zijn niet beoordeeld op hun economische relevantie. Budgetten zijn grof overschreden. Specificaties van aanbestedingen zijn zo opgesteld, dat slechts één bedrijf eraan kon voldoen.

Als straf keert Brussel nu 10 procent minder steun uit voor infrastructuur en 5 procent minder voor milieu. Samen is dat ongeveer 450 miljoen euro. Deze percentages zijn de uitkomst van handjeklap tussen Brussel en Praag. De commissie wilde een derde meer inhouden, zo blijkt uit haar geheime rapport.

Bovendien wordt de frauderende lidstaat niet echt gestraft. Met nieuwe projecten kan Tsjechië het geld alsnog gebruiken. Het land heeft in de jaren 2007 tot 2013 recht op 26,7 miljard euro EU-steun en is een van de grootste ontvangers per inwoner.

Brussel weet informeel al lang van de misstanden in Tsjechië, maar is gebonden aan een lang traject van hoor- en wederhoor. In 2010 voerde de commissie negen onderzoeksmissies uit in Tsjechië. In augustus 2011 kreeg Praag een officiële waarschuwing. In maart van dit jaar schortte de commissie alle betalingen aan Tsjechië op. De Tsjechen moesten intern onderzoek doen naar hun uitgaven voor infrastructuur. In juni concludeerden ze dat 5,63 procent van de EU-fondsen voor infrastructuur foutief was gebruikt.

De commissie vertrouwde die uitkomst niet. Ze voerde haar eigen controle uit en stelde vast dat het verkeerd uitgegeven bedrag hoger ligt. In het geheime rapport staan 'financiële correcties' van 10 en 25 procent. Het rapport van de Rekenkamer is nog strenger en heeft het over foutpercentages tot 100 procent.

In Tsjechië is de miljoenenstrop nog nauwelijks doorgedrongen tot de publieke opinie. "Praag noch Brussel heeft belang bij ruchtbaarheid", aldus een bron in Praag, die de rapporten goed kent.