Sihanouk: constante factor in verscheurd land

De voormalige Cambodjaanse koning Norodom Sihanouk overleefde de hel van 'The Killing Fields', het bloedbad dat de Rode Khmers in de jaren zeventig aanrichtten. Herhaaldelijk ging hij in ballingschap naar China. Van 1993 tot 2004 was hij opnieuw koning van het Aziatische land.

Met Sihanouk gaat een man heen die vele tientallen jaren een constante factor was in zijn door oorlog verscheurde land. Sihanouk werd geboren op 31 oktober 1922 als zoon van koning Norodom Suramarit. Al in 1941 verscheen hij als 18-jarige op het politiek toneel toen de Franse koloniale overheerser hem op de troon zette. In 1953 ging Sihanouk in ballingschap uit protest tegen het Franse imperialisme. In 1954 stemde Parijs in met de onafhankelijkheid van Cambodja.

Troonsafstand
De jonge vorst deed in 1955 afstand van de troon en droeg die over aan zijn vader. Sihanouk dacht als premier meer voor zijn volk te kunnen betekenen. Tot 1970 verging het Cambodja relatief goed, omdat Sihanouk zijn land buiten de oorlog in buurland Vietnam wist te houden, waar de Amerikanen tegen de communistische Noord-Vietnamezen vochten. Maar toen de Noord-Vietnamese Vietcong via zijn land naar Zuid-Vietnam trok, zetten de Amerikanen Sihanouk in 1970 af via een staatsgreep.

Enkele jaren later kwam Sihanouk aan de zijde van de maoïstische Rode Khmer weer terug in zijn land, dat omgedoopt werd tot Democratisch Kampuchea. De Rode Khmer sleurde het land vanaf 1975 gedurende 3,5 jaar mee in een 'agrarische revolutie' die zeker twee miljoen mensen het leven kostte. Ook vijf van Sihanouks veertien kinderen vonden de dood. De Rode Khmer had gedurende die periode van terreur in werkelijkheid de macht in handen. Sihanouk was in het begin alleen in naam president, en kreeg later huisarrest.

Coalitie
Het Vietnamese leger viel in 1978 Cambodja binnen en verdreef de Rode Khmer uit de hoofdstad naar het westen van het land. Sihanouk werd door een Chinees vliegtuig opgepikt en overgebracht naar Peking. In 1982 vormden de drie belangrijkste verzetsbewegingen een coalitie tegen het pro-Vietnamese bewind in Phnom Penh. Sihanouk werd voorzitter van de coalitie.

Het land bleef het toneel van gevechten. In 1991 werd eindelijk met behulp van Verenigde Naties een vredesakkoord bereikt. Sihanouk keerde na dertien jaar ballingschap terug naar Phnom Penh. Van 1993 tot 2004 was hij opnieuw koning. Hij werd geplaagd door ziektes en bracht veel tijd door in Peking voor medische behandeling. Ondanks zijn kwakkelende gezondheid en langdurig verblijf in het buitenland (vooral China) bleef Sihanouk in eigen land zeer populair.

Koning-Vader
Sinds zijn troonsafstand werd hij in eigen land de 'Koning-Vader van Cambodja' genoemd. In die hoedanigheid behield hij een aantal van de verantwoordelijkheden die hij als staatshoofd droeg.