EU krijg Nobelprijs voor 'zes decennia vrede en verzoening in Europa'

De Nobelprijs voor de Vrede is dit jaar aan de Europese Unie toegekend. Dat maakte het Nobelcomité bekend in Oslo.

De Unie krijgt de prijs voor zijn inspanningen voor bijdrage van zes decennia van vrede, verzoening, democratie en mensenrechten in Europa.  In de jaren tussen de wereldoorlogen zijn ook verschillende personen onderscheiden die zich inspanden voor verzoening tussen Duitsland en Frankrijk, merkt het Nobelcomité op. Dat een oorlog tussen deze twee landen nu ondenkbaar is, toont volgens het comité aan dat 'door gerichte inspanningen en het opbouwen van wederzijds vertrouwen, historische vijanden hechte partners kunnen worden'.

Nu de Unie met ernstige economische problemen en maatschappelijke onrust kampt, wil het Nobelcomité de aandacht vestigen op wat het als het belangrijkste succes van de EU beschouwt: 'De succesvolle strijd voor vrede en verzoening en voor democratie en mensenrechten.' De stabiliserende rol van de EU heeft volgens het comité geholpen Europa 'om te vormen van een continent van oorlog in een continent van vrede'.

Het werk van de EU vertegenwoordigt 'broederschap van landen' en is een vorm van de 'vredescongressen' waaraan Alfred Nobel in zijn testament refereerde als criteria om de door hem ingestelde prijs toe te kennen, zegt het Nobelcomité. De prijswinnaar ontvangt in december een medaille en een bedrag van ongeveer 930.000 euro.

Verzoening
De voorzitter van het Europees Parlement Martin Schulz liet weten 'diepgeraakt' te zijn. 'Verzoening, dat is waar de EU om draait. Het kan dienen als een inspiratiebron', twitterde hij. José Manuel Barroso, president van de Europese Commissie, twitterde: 'Het is een grote eer voor de hele EU, alle 500 miljoen inwoners, om de Nobelprijs voor de Vrede 2012 te winnen.' En EU-president Herman Van Rompuy zei: 'Met het winnen van de Nobelprijs voor de Vrede wordt de rol van de EU als grootste vredestichter in de geschiedenis erkend.'

Ook Nederlandse politici reageerden op de bekendmaking. Volgens premier Mark Rutte is de prijs een 'prachtige erkenning van de grote historische rol van de Europese Unie voor vrede, veiligheid en democratie'. PVV-leider Wilders is niet positief. 'Nobelprijs voor de EU. Op moment dat Brussel heel Europa in ellende stort. Whats next? Een Oscar voor Van Rompuy?', zo twitterde Wilders. PvdA-Kamerlid Ronald Plasterk vindt de toekenning 'een opsteker voor de Europese Unie en een steun in de rug in moeilijke tijden'. En staatssecretaris Ben Knapen (Buitenlandse Zaken) ziet de prijs als een 'aanmoediging om het Europese project door deze moeilijke fase heen te loodsen'.

Dit jaar waren er 231 nominaties voor de Nobelprijs voor de Vrede. Het hoofd van het Instituut Nobel, Geir Lundestad, maakte dit in februari bekend. Onder de kanshebbers waren 43 organisaties en 188 personen, onder wie de voormalige Duitse bondskanselier Helmut Kohl en de Amerikaanse ex-president Bill Clinton.