"Zo kan het niet langer." Met die woorden heeft de Russische bankier en mediamagnaat Aleksandr Lebedev bekendgemaakt dat hij zich als zakenman geheel wil terugtrekken uit Rusland. Volgens Lebedev is hij gezwicht voor de toenemende druk van de autoriteiten. "Ik heb geen andere keus", aldus de miljardair. "Zij hebben gewonnen."

Volgens Lebedev (52) is er de laatste drie jaar permanent een campagne tegen hem gevoerd met als doel hem het land uit te krijgen, iets dat hij tot nu toe altijd heeft geweigerd. Maar na de herverkiezing van Vladimir Poetin tot president in maart is volgens hem de druk verder opgevoerd.

In 2010 viel de geheime dienst met veel machtsvertoon het hoofdkantoor van zijn Nationale Reservebank binnen. De centrale bank heeft Lebedevs bank herhaaldelijk doorgelicht, waarna steeds meer spaarders zich uit voorzorg terugtrokken. Volgens Lebedev wordt hij inmiddels door iedereen gemeden als de pest en is zakendoen in Rusland onmogelijk geworden. Lebedev bezit onder meer aandelen van het gasmonopolie Gazprom en luchtvaartmaatsdchapij Aeroflot.

Lebedev, een voormalig medewerker van de geheime dienst, is niet geliefd in het Kremlin, die hem ziet als een sponsor van de oppositie en de onafhankelijke pers. Hij onderhoudt nauwe banden met de populaire blogger Aleksej Navalny, een van Poetins felste critici, die via internet de strijd aanbindt met de alomtegenwoordige corruptie in het land. Navalny is deze week beschuldigd van diefstal, een vergrijp waarvoor hij tien jaar gevangenisstraf kan krijgen. Hij heeft hangende het onderzoek een uitreisverbod gekregen.

Vorige maand maakte Lebedev bekend dat zijn Nationale Reservebank een speciale 'anti-corruptie-betaalkaart' wilde uitgeven. Van het totaalbedrag van met de betaalkaart gedane aankopen zou de bank één procent overmaken naar RosPil, het fonds dat Navalny gebruikt om onderzoek te doen naar corruptie.

Lebedev bezit de Britse kranten The Independent en Evening Standard en - samen met oud-Sovjetleider Michail Gorbatsjov - de Novaja Gazeta, een van Ruslands meest kritische kranten. Volgens een woordvoerder van de krant is er 'geen paniek' op de redactie en heeft Lebedev toegezegd tekst en uitleg te geven. Hoofdredacteur Dmitri Moeratov verzekert zijn lezers dat de krant blijft verschijnen.

Lebedev gelooft dat hem hetzelfde lot kan treffen als Navalny, en dat de autoriteiten zoeken naar een voorwendsel hem te arresteren. Dat is snel gevonden, want in september vorig jaar ging de zakenman tijdens een talkshow op televisie op de vuist met een collega. Dat incident kan gebruikt worden om hem te vervolgen wegens openbare geweldpleging. Poetins woordvoerder Dmitri Peskov ontkent dat de Russische autoriteiten op enigerlei wijze druk uitoefenen op zakenmensen.