Noord-Korea zou eindelijk toewerken naar hervormingen in landbouw en economie. Het afzetten deze week van vicemaarschalk Ri Yong-ho wegens 'ziekte' zou daarmee in verband staan. Ri (69) was de vurigste aanhanger van het 'Leger Eerst'-beleid van de in december overleden Kim Jong-il.

Dat meldt een anonieme bron met banden in Pyongyang en Peking, die volgens persbureau Reuters eerder betrouwbaar is gebleken.

Kim Jong-il had het leger de leiding over de economie gegeven en het land in steeds groter isolement geduwd met kernproeven, armoede en onderdrukking.

Diens zoon, de nieuwe leider Kim Jong-un zou, met op de achtergrond zijn oom Jang Song-thaek, in het kabinet een politiek bureau hebben aangesteld om de macht weer te veroveren op dat leger van ruim een miljoen militairen. Binnen de Arbeiderspartij gaat een nieuwe economische hervormingsgroep datzelfde pad bewandelen. Het idee is dat Noord-Korea gaat leren van buurman China, dat keer op keer Kim Jong-il uitnodigde succesvolle economische projecten te bezoeken. Dat leken jarenlang vergeefse inspanningen maar wellicht heeft de druk van Peking toch bijgedragen aan de ophanden zijnde omslag.

Disneyfiguren en Frank Sinatra
Het blijft zoals altijd speculeren. Het ingewikkeldst is te duiden wat de openlijk geuite voorliefde van Kim junior voor Disneyfiguren en Frank Sinatra gaat betekenen voor 's lands beleid. Is er een direct verband tussen de Noord-Koreaanse musici met hun revolutionair korte glitterrokjes die van Kim Jong-un een staande ovatie kregen en economische hervormingen? Betekent de terugkeer van de Japanse sushichef, beroemd vanwege zijn boek over zijn jaren met Kim senior waarin hij geheimen over de familie onthulde, naar Pyongyang - op uitnoding van zoon Kim Jong-un - meer openheid voor buitenlandse invloeden?

Waar zijn strenge vader zelden in de openbaarheid sprak, vertoont Kim junior zich bij vrolijke bijeenkomsten in modelstad Pyongyang. Hij steekt er zijn duim omhoog en zegt op een bijeenkomst van de jongeren-elite van de partij dat zij 'kostbaarder schatten zijn dan honderd miljoen ton goud en zilver'. Pessimisten wijzen op de enorme krachten voor behoud van de status quo. Mocht de hervorming inderdaad gestalte krijgen, dan is dat de belangrijkste sinds decennia. Optimisten spreken al van een nieuw Burma, dat zich na een lange periode van isolement nu voorzichtig openstelt.

Vrije zones
De Rotterdamse zakenman Paul Tjia zegt dat er al jaren sprake is van opening van de markt naar het Chinese model van speciale 'vrije zones'. "Maar waar die zones in China direct respons kregen van buitenlandse bedrijven, stelt dat in Noord-Korea amper iets voor." De vrije zones Sunuiju en Rason draaien slecht, en Kaesong bij de grens met Zuid-Korea herbergt 50.000 arbeiders, waar Pyongyang rekende op honderdduizenden.

Internationale sancties en wispelturig Noord-Koreaans beleid zijn daar debet aan. Om de boodschap wat ingewikkelder te maken, dreigde Pyongyang gisteren 'zijn kernbeleid te heronderzoeken' omdat de VS 'vijandig blijven'. Een boodschap die ook ditmaal geen investeerders over de streep zal trekken.