Land grabbing wordt het genoemd, het opkopen of leasen van grote stukken land in - vooral - ontwikkelingslanden door kapitaalkrachtige concerns en buitenlandse overheden. En dat gebeurt niet kavel voor kavel, maar met oppervlakten ter grootte van complete landen.

In de periode 2000 - 2010 waren buitenlandse investeerders goed voor 702.000 vierkante kilometer landbouwgrond; een oppervlak dat vergelijkbaar is met landen als Turkije, Chili en Zambia. De verdeling van de grond is vastgelegd in iets meer dan duizend koop- en lease-overeenkomsten, zo blijkt uit cijfers die het Worldwatch Institute deze maand publiceerde. Zo'n tachtig procent van het opgekochte land bevindt zich in Afrika, en dan vooral in Oost-Afrikaanse landen die de afgelopen jaren toch al gevoelig bleken voor de voedselcrisis.

De grootste investeerders kwamen niet uit het rijke Westen, maar uit opkomende economieen als China, India en Brazilie. Ook India, Indonesie en Zuid-Korea zijn actief met landbouw over de eigen grenzen.

De voedselcrisis speelt een belangrijke rol bij de toegenomen aandacht voor landbouwgrond in armere landen. Dat was vooral te zien in 2009 toen investeerders de stijgende prijs van gewassen ten gelde wilden maken en het opkopen van land een hoogtepunt bereikte, stelt Worldwatch. Als tweede oorzaak noemt het instituut de stijgende brandstofprijzen en daarmee de toenemende vraag naar biobrandstof.

Sinds het opkopen van landbouwgrond in 2009 haar piek bereikte, neemt de vraag naar grond iets af. Maar daarmee is de ontwikkeling nog lang niet op haar retour, constateert Worldwatch. Het aantal koop- en leasecontracten dat jaarlijks wordt gesloten, ligt nog altijd boven het niveau van de jaren 2000- 2005.