Onder strikte voorwaarden krijgt Griekenland opnieuw geld van de EU. Het Europese steunpakket zal de Griekse economie uiteindelijk verder de afgrond in helpen, denkt Yanis Varoufakis. Hij is hoogleraar economie aan de universiteit van Athene. Sinds het uitbreken van de economische crisis is Varoufakis kritisch over de bezuinigingsmaatregelen die de Griekse overheid moet nemen om in aanmerking te komen voor Europese steun. "Het geld verdwijnt in het zwarte gat van de Europese banken. Het wordt niet gebruikt om de Griekse economie daadwerkelijk te hervormen."

Waarom niet? De Griekse regering heeft al behoorlijk wat hervormingsmaatregelen aangekondigd. Zoals het verlagen van het minimumloon met 22 procent. Ook zou de regering, als het aan economen ligt, de loonkosten de komende drie jaar nog eens met 15 procent moeten verlagen om weer productief te worden.
"Dat zijn geen hervormingen. Het is heel simpel. Onze economie krimpt voor het vierde jaar op rij. De recessie is de ergste in honderd jaar tijd. De productiviteit in Griekenland blijft achter. Dat alles los je niet op door enkel de lonen te verlagen. Sterker nog, het Internationaal Monetair Fonds meldt in zijn laatste verslag dat Griekenland weliswaar concurrerender is geworden door te snijden in lonen en banen, maar dat de werkloosheid is toegenomen."

Wat zegt dat over de productiviteit?
"Men focust op de verkeerde dingen door alleen te bezuinigen. Als je de lonen nog verder gaat verlagen, vererger je de situatie." Dan, boos: "In Denemarken en Nederland denken jullie allemaal dat wij ontzettend veel verdienen, maar gemiddeld krijgen wij eenvierde van het Nederlandse salaris."

Wat moet er dan gebeuren?
"Ik pleit al een tijd voor een soort Europese investeringsbank die geld investeert in landen met tekorten. Want zolang Europese politici Griekenland als een geïsoleerd probleem blijven zien, los je de situatie niet op. Natuurlijk, Griekenland moet productiever worden. Op dit moment consumeren we alleen maar. De industrieën die er waren, zijn allemaal verdwenen. In het verleden maakten we zelf onze koelkasten, nu importeren we die vanuit Duitsland. Laat de Europese leiders met elkaar afspreken om geld te steken in landen die met tekorten kampen. Alleen dan kan je een economie hervormen. In Duitsland bestaat al zo'n soort bank die in de arme delen van het land investeert. Maar omdat we de EU niet als geheel zien, komt zo'n bank nooit van de grond."

Griekenland krijgt kritiek van Europese collega's omdat het te weinig zou doen om de economie te hervormen. Zo komen privatiseringen van staatsbedrijven niet van de grond.
"Natuurlijk niet. Stel dat jij een huis hebt met een hypotheek van duizend euro. Je zet dat huis te koop in een dalende markt. Er zijn geen kopers, maar je wilt per se die duizend euro terugverdienen, dus je weigert om de prijs te verlagen. Datzelfde gebeurt met de staatsbedrijven. Er was vanuit gegaan dat de verkoop van deze bedrijven in september 1,7 miljard euro zou opleveren. Waarschijnlijk blijft de teller steken op 390 miljoen. Logisch, want wie zou de bedrijven willen kopen? Rijke investeerders zijn er niet meer in Griekenland en buitenlanders hebben geen interesse."

U pleit dus voor meer investeren, in plaats van bezuinigen. Op welke terreinen kan Griekenland uitblinken?
"De toeristensector en de scheepsbouw liggen voor de hand. Die sectoren zijn altijd populair geweest. Je kan ook denken aan duurzame energie, zoals zonnestroom. Bovendien beschikt Griekenland over veel jonge hoogopgeleiden. Die zouden met innovatieve oplossingen kunnen komen. Jammer genoeg verlaten ze op dit moment het land."