Het internationaal verdrag tegen namaakproducten en piraterij, Acta, dat vorige maand in Tokio werd getekend, stuit in Europa op grote bezwaren. Het verdrag, de Anti-Counterfeiting Trade Agreement, treedt in de EU nog niet in werking, ondanks de handtekening van Eurocommissaris van handel Karel De Gucht en de zaakgelastigden van 22 van de 27 EU-landen.

De overeenkomst moet eerst worden goedgekeurd door de 27 nationale parlementen van de EU-landen en door het Europarlement. Dat lijkt een onmogelijke klus. Zo heeft de Sloveense ambassadeur, die het verdrag in Tokio ondertekende, daarvoor inmiddels haar excuses aangeboden. Nederland is een van de vijf EU-landen die nog helemaal niet hebben getekend: de ambassadeur in Tokio had daarvoor geen fiat van de ministerraad.

Ook in het Europarlement leven bezwaren tegen de antipiraterij-afspraken. De volksvertegenwoordiging kan het akkoord desnoods met een veto van tafel vegen. Dat het daarvoor niet terugschrikt, bleek in 2010. Toen verwierp het een verdrag met de VS over de overdracht van Europese bankgegevens. De Europese Commissie en de VS moesten opnieuw met elkaar om de tafel.

Die geschiedenis indachtig heeft de Europese Commissie geprobeerd een aantal bezwaren tegen Acta te weerleggen. Volgens de Commissie volgt Acta wat in de EU al is afgesproken, en hoeven de EU-landen hun regelgeving dus niet aan te passen.

De tekst is in 'flexibele termen' opgeschreven. Dit wordt doorgaans als een voordeel gezien. Het maakt dat regeringen een eigen draai aan de regels kunnen geven die past bij de cultuur van het land. Maar de socialisten in het Europarlement vinden juist die 'flexibele termen' zorgwekkend. "Acta zet de deur open naar willekeur door gebrekkige en vage juridische definities", reageerden bijvoorbeeld de PvdA-leden in het Europees parlement.

Critici zijn bang dat door het verdrag de handel in generieke (goedkope, merkloze) medicijnen gevaar loopt, maar dit is volgens de Europese Commissie niet aan de orde. Ook voeren de critici aan dat Acta internetproviders in de rol van politieagent dreigt te dwingen. "Ze komen onder druk te staan om mee te werken aan het straffen van hun eigen klanten als die auteursrechtelijk beschermd werk downloaden", aldus de Nederlandse europarlementariër Judith Sargentini (GroenLinks).