De Verenigde Staten sturen niet aan op een militair ingrijpen in Syrië, benadrukte minister van buitenlandse zaken Hillary Clinton gisternacht tijdens het VN-debat over de sancties. In Washington groeit de hoop dat de val van het Syrische regime een kwestie van tijd is, én dat die vergaande gevolgen kan hebben voor Iran en voor het gehele Midden-Oosten. In die zin kan de val van Assad het Amerikaanse beleid jegens Iran dienen. 'Het kan de dynamiek in de regio volledig veranderen', aldus een Witte Huis-functionaris gisteren in The New York Times.

De gedachtegang is simpel: Syrië is de belangrijkste bondgenoot van Iran. Dat land staat onder druk van het Westen dat met sancties probeert Teheran te dwingen zijn nucleaire aspiraties op te geven. Met de val van de Syrische president Assad zou Iran niet alleen zijn bondgenoot kwijt raken, het zou ook een slag zijn voor andere radicale islamitische bewegingen, zoals Hezbollah in Libanon en Hamas in Gaza en dus voor Irans invloed in de regio.

Met name Hezbollah is afhankelijk van Iraanse hulp - geld als ook wapens - waarbij Syrië mede om logistieke redenen als tussenpersoon fungeert. Die wapenleveranties aan Hezbollah zouden al zijn geslonken. En de Palestijnse Hamasbeweging heeft onlangs besloten haar biezen in Damascus te pakken en een ander onderkomen - en alternatieve beschermheer - te zoeken.

Washington zou nu hoopvoller gestemd zijn dat Iran, onder druk van de sancties en de onzekere situatie in Syrië, alsnog zal kiezen voor dialoog. In dat beeld past de milde toon van Iran begin deze week jegens de inspecteurs van het Internationaal Atoomagentschap. Teheran bood ze zelfs aan wat langer te blijven en noemde de sfeer tijdens de gesprekken 'constructief en positief'. Dat is andere taal dan eerdere uithalen naar het agentschap als 'de handlanger van de Amerikaanse oppressie'.

Maar deze Iraanse houding kan net zo goed uitgelegd worden als een poging om tijd te rekken. Want als de kenners het over een ding eens zijn is het wel dat de ontwikkelingen niet te voorspellen zijn.

Toch bestaat er nu in Washington een ander beeld dan bij aanvang van de Arabische lente, een jaar geleden. Toen overheerste in Washington de vrees dat Iran zou profiteren van de chaos in de Arabische wereld, temeer daar hun enige bondgenoot Syrië immuun leek voor de opstand.

De inschatting in Washington is bovendien, aldus The New York Times, dat de sancties tegen Iran nu al de steun van Teheran aan het regime in Damascus hebben aangetast. Een andere, eveneens anonieme Amerikaanse functionaris, wijst er echter op dat Iran nog altijd zijn best doet om Assad te steunen. 'Assad zou zeker sneller ten val komen zonder die steun van Iran.'