opinie De ene Republikeinse kandidaat is net een VVD'er, de ander typisch SGP. Bij elkaar lijken ze ook op een Nederlandse partij: op de PVV.

De Amerikaanse race om het presidentschap is al bijna een jaar bezig, en elke keer lijkt het of er een andere Republikeinse kandidaat aan kop gaat. Hoe vallen ze eigenlijk uit elkaar te houden? Ik vergelijk ze met Nederlandse politieke partijen.

Neem Mitt Romney, die een overtuigende voorsprong heeft opgebouwd, zij het nog niet zo overtuigend dat de concurrenten de strijd opgeven. Politiek gesproken is Romney een soort 'VVD-Republikein': 'Minder overheid, meer bedrijfsleven'. Romney vergaarde zijn vermogen met durfinvesteringen. Hij is van de redenering: "Wat goed is voor het zakenleven, is goed voor Amerika; wat goed is voor mijn eigen bedrijf is goed voor Amerika. Dus als mijn eigen bedrijf een ander bedrijf opkoopt, alle werknemers ontslaat en het bedrijf leegzuigt, dan is dat goed voor Amerika."

Ter verduidelijking: ik verzin dit citaat niet. Het is serieus, en afkomstig van... Newt Gingrich, de andere kanshebber. Ooit de Voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, had Gingrich veel macht. Nu is dat verleden tijd. Maar hij zou alles doen om terug te keren naar het centrum van de macht. Dus een beetje een CDA-Republikein.

Ook Ron Paul (76) heeft het nog niet opgegeven. De geestelijk vader van de Tea Party beweging is al sinds jaar en dag een protestkandidaat. Als ook maar één Republikein een rode tomaat als logo zou kunnen hebben, dan hij. Een SP-Republikein, zou ik zeggen, zelfs al is Paul geen socialist - integendeel. Nog een overeenkomst met de SP: Paul heeft in de praktijk net zoveel kans om president te worden, als Emile Roemer om premier te worden.

Nog lang niet kansloos in de voorverkiezingen is de streng-katholieke Rick Santorum, oftewel 'Mr. Extreme Christian Values'. Santorum is een soort SGP-Republikein. Fel tegen abortus. De voorverkiezingen winnen is onhaalbaar, maar hij geeft niet snel op, waarbij hij de vergelijking trok met de strijd tegen abortus: 'Een campagne is een campagne vanaf het eerste prille begin, die ga ik niet afbreken!'. Santorum gelooft dat een huwelijk is voorbeschikt voor een man en een vrouw: zij blijft thuis, hij neem de beslissingen.

Over vrouwen gesproken: Michele Bachmann zou best nog eens op kunnen duiken als 'running mate'. Haar poging om aan de voorverkiezingen mee te doen, verliepen minder fortuinlijk. Bachman is een TON-Republikein: net Rita Verdonk, met haar 'Recht door zee!'

Jon Huntsman, die een week geleden opgaf als kandidaat, is meer typisch D66. Een man van de wereld, voormalige ambassadeur van de VS in China, hoogopgeleid. Als gematigde politicus was hij zeker relevant. Het lukte hem alleen niet zijn goede ideeën te verkopen - er was niet genoeg belangstelling voor. Ook al een overeenkomst.

De andere afvaller, de Texaanse gouverneur Rick Perry, komt in de buurt van een Christen Unie-Republikein, maar dan wel een heel conservatieve. Hij is 'pro life', maar tegelijk ook fel voorstander van de doodstraf. Hij liet meer executies uitvoeren dan Bush, toen die nog gouverneur was.

Een laatste vergelijking met de Nederlandse politiek viel me ook nog op. Als je alle Republikeinse kandidaten voor de voorverkiezingen bij elkaar zet, staat er een soort PVV.

Net als de PVV, krijgen de Republikeinse kandidaten de ruimte om de meest hemeltergende uitspraken te doen zonder na te denken over de gevolgen. Hoe belachelijker de uitspraak, hoe beter. Niemand riep de Republikeinese kandidaten tot de orde toen ze riepen 'Obama is geen Amerikaan' of 'Obama is een moslim'. Rick Perry beweerde rustig dat Turkije 'een land is dat geregeerd wordt door islamitische terroristen'. Zo ver heeft Wilders zelfs niet durven gaan (maar laat niemand hem op het idee brengen).

Om als Republikeins presidentskandidaat serieus genomen te worden is het niet langer nodig uit te leggen waar je in gelooft, je hoeft alleen maar overal tegen te zijn. Deze politici geloven niet in de opwar- ming van de aarde, niet in de overheid. En ze ontkennen de evolutietheorie.

Een van deze mannen zou volgend jaar heel goed president kunnen worden. Maar voorlopig zijn ze nog te druk met elkaar aanvallen en zwartmaken.