Redactie buitenland −
26/11/11, 06:16
© reuters
Tien maanden na de eerste demonstraties op het Tahrirplein in Caïro en drie dagen voor het begin van de parlementsverkiezingen was het plein gisteren opnieuw volgepakt met demonstranten. 'De laatste kans' hadden de betogers hun 'miljoenenprotest' gedoopt: de laatste kans van het leger om naar de kazerne terug te keren; de laatste kans om de macht aan een echte burgerregering over te dragen en de laatste kans om eerlijke verkiezingen te houden.
De naar schatting honderdduizend betogers keerden zich dan ook tegen de kersverse benoeming door het leger van Kamal al-Ganzoeri tot premier. Had de Hoge Militaire Raad gedacht een slimme zet te doen met de aanstelling van deze ooit populaire premier, dan pakte dat verkeerd uit. Voor de betogers is Ganzoeri één van de oude kliek, waar ze nou juist van af willen. "Weg met Ganzoeri", schalden zij. "Verdwijn!", was de boodschap aan de Hoge Militaire Raad.
Ganzoeri (78) benadrukte zelf gisteren dat de militaire machthebbers hem meer macht hebben gegeven dan zijn voorgangers decennialang hebben gehad en dat hij zeker niet deel uitmaakt van de oude garde.
Het lijkt op het eerste gezicht een ommekeer van de rollen: de betogers die met hun demonstraties president Moebarak ten val brachten en democratie willen, eisen nu juist een uitstellen van de verkiezingen. Zij willen dat het leger zijn macht opgeeft voor er verkiezingen worden gehouden en ze hebben grote bezwaren tegen de voorwaarden waaronder de stembusgang plaatsvindt.
Daarbij zijn zij een deel van hun mededemonstranten kwijtgeraakt. Want de Moslimbroeders, die het best georganiseerd zijn en dus hopen als sterksten uit de stembus te komen, willen zo snel mogelijk verkiezingen. Er zou zelfs sprake zijn van een stilzwijgend akkoord tussen de Hoge Militaire Raad en de Moslimbroederschap. Zo probeerde het leger onlangs zijn positie veilig te stellen met een decreet, waarbij het zichzelf vrijwaart van enige controle door een burgerregering. Zo kunnen de Moslimbroeders aanzienlijke zeggenschap krijgen, als ze maar niet aan de macht van het leger tornen.
Het nam niet weg dat naast de 'seculiere' betogers ook vele aanhangers van de Moslimbroeders gisteren als vanouds op het plein aanwezig waren. Onder de betogers bevond zich ook de voormalige baas van het atoomagentschap Mohamed el-Baradei, die volgend jaar deelneemt aan de presidentsverkiezingen.
De vraag is of, als de protesten aanhouden, de verkiezingen wel kunnen doorgaan. Het leger wil van geen wijken weten en meent, ondanks het volle plein, de steun te hebben van een meerderheid van het volk.
De betogers kregen gisteren - ongevraagd - steun van Washington dat in de meest ondubbelzinnige verklaring tot nu toe, stelde dat de macht in Egypte zo snel mogelijk moet worden overgedragen aan de burgers. Waarnemers wijzen er op dat de VS in een moeilijk parket zitten: het Egyptische leger is een trouwe bondgenoot, terwijl de overgang naar een 'burgerregering' de islamisten in de kaart speelt.