Miljoenen Iraniërs zijn crimineel. Als je tenminste de minister van telecommunicatie Reza Taghipoer moet geloven. Hij liet onlangs weten dat het gebruik van virtuele privénetwerken (VPN's) en andere filteromzeilers een misdaad is.

Met een VPN kunnen internetgebruikers via een computer in het buitenland het web op, om zo anoniem te surfen en communiceren, zonder last te hebben van de filters van de overheid. Een groot deel van de Iraanse bevolking gebruikt deze software om de zware internetcensuur in eigen land te omzeilen.Volgens statistieken van de Baseej, een paramilitaire volksbeweging, zouden zeventien miljoen Iraniërs actief zijn op Facebook.

De Iraanse overheid blokkeert miljoenen sites en blogs omdat deze in zouden gaan tegen de islamitische moraal en staatsbelangen. Volgens de regering is het Westen bezig een 'zachte oorlog' te voeren tegen het land, waarbij met name het jonge bevolkingsdeel wordt gehersenspoeld en wordt aangezet in opstand te komen tegen de Iraanse overheid.

Naast de satelliettelevisie is het internet een krachtig en eenvoudig instrument in deze zachte oorlog, omdat je via blogs en sociale netwerken gemakkelijk politieke denkbeelden kunt verspreiden en afspraken voor samenscholingen en demonstraties maken. Dit bleek wel tijdens de rellen na de Iraanse presidentsverkiezingen in 2009.

Ook zou het Westen Iraanse informanten recruteren via sociale mediasites, waarschuwen de Iraanse autoriteiten. Sociale netwerksites als Facebook en buitenlandse nieuws- en oppositiesites worden sinds de rellen van 2009 dan ook streng gefilterd.

Toch zat de zestienjarige scholiere Golnaz tot voor kort dagelijks op Facebook. Ze maakte gebruik van een VPN. "Bijna iedereen in mijn klas zit op Facebook. We wisselen de laatste nieuwtjes uit en foto's natuurlijk.

"Ook onze leraressen op school moedigen ons aan om voor werkstukken gebruik te maken van de verboden filteromzeilers. Anders vind je nauwelijks informatie. Zelfs onze schoolmullah zit op Facebook. Voordat hij het gebed gaat leiden, doet hij zijn laptop open en gaat er naartoe."

Hij is niet de enige. Meerdere parlementsleden zitten op Facebook, en geestelijk leider Khamenei op Twitter.

De Iraanse regering zit ondertussen niet stil. Sinds een paar weken heeft zij veel VPN's geblokkeerd. Ook die van Golnaz. "Opeens kon ik het ongefilterde internet niet meer op. Ik baal er enorm van. Het gewone internet is zo saai."

Maar dat is voor de overheid geen argument. "We zullen er alles aan doen om de confrontatie aan te gaan met de zachte oorlog die tegen ons gevoerd wordt. We gaan ook data onderscheppen van mensen die nog in staat zijn bankzaken te regelen via een VPN", zei minister van Telecomunicatie Reza Taghipoer.

Ook ontwikkelt en test de regering een nationaal internet dat optimistisch het 'schone internet' wordt genoemd. Als dat werkelijk wordt ingevoerd, zou dat betekenen dat Iraniërs helemaal geen toegang meer hebben tot computers buiten het land, dus ook niet meer tot VPN-servers.

Maar computerfanaat Radi (27) ziet het allemaal niet zo somber in. Hij heeft een VPN gevonden dat nog wel werkt. "Technisch blijft het moeilijk voor de Iraanse regering om het gebruik van internetfilters tegen te gaan. Er is altijd wel weer iemand die een nieuwe manier heeft gevonden om de internetcensuur te ontlopen. Iraniërs zijn namelijk meesters in computertechnologie."

Onduidelijke Facebook-fatwa van Khamenei

Betekent het feit dat Facebook wordt gefilterd in Iran, dat het slecht is om het te gebruiken om met vrienden te praten en foto's uit te wisselen als je verder geen politieke of anti-islamitische bedoelingen hebt?

Dit vroeg een anonieme Iraniër in een e-mail aan de hoogste autoreit in Iran, geestelijk leider Ali Khamenei.

Die antwoordde: "Als dit inhoudt dat je je hiermee inlaat met immorele en duivelse daden, zoals het verspreiden van corruptie, leugens en valsheden, of wanneer er een zorg bestaat dat het zondig is, of wanneer je hiermee de vijanden van de islam en de moslims in de kaart speelt, dan is het niet toegestaan. Anders is het oké."

Deze fatwa is voor meerdere interpretaties vatbaar, maar Khamenei heeft zich hiermee toch wel wat gedistantieerd van het harde staatsbeleid ten opzichte van internet, ook al is het met zijn goedkeuring ingevoerd.