Jean-Marie Le Pen reageerde op geheel eigen wijze op het bloedbad in Noorwegen. De naïviteit van de Noorse regering is erger, meende de ex-chef van het Front National, dan de moordpartij. Die kwalificeerde hij als 'een ongeluk'.

Die uitlating brengt zijn dochter en opvolger Marine Le Pen, die de aanslag krachtig had veroordeeld, in verlegenheid. Niet voor het eerst, want haar vader doorkruiste vaker haar strategie van ont-demonisering.

Zo zei hij in 2005 over de Duitse bezetting van Frankrijk tussen 1940 en 1944 dat deze 'niet bijzonder inhumaan' is geweest. De nieuwe leidster van het Front heeft tot nu toe niet gereageerd op de aansporingen van de rechtse en linkse concurrentie zich uit te spreken over de laatste provocatie van haar vader.

De laatste wel. Hij heeft het nu over de daad van een krankzinnige. Maar hij houdt staande dat Noorwegen, 'een klein, sympathiek land', de ware aard van 'het wereldwijde gevaar van immigratie en terreur' niet heeft begrepen. Het zwijgen van zijn dochter maakt duidelijk hoe dubbelzinnig de relatie met haar voorganger is.

Marine Le Pen noemde de moord op zes miljoen joden 'het toppunt van barbarij'. Maar Le Pen sr., die herhaaldelijk sprak over de shoah als een 'detail in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog', werd wel benoemd tot ere-voorzitter. Behalve het rumoer rond de familie Le Pen heeft 'Breivik' een meer algemeen debat losgemaakt over de vraag of de Noor een gestoorde eenling is of een extreem-rechtse activist. Door de vakantie die nu echt is losgebarsten, telt de discussie alleen niet veel deelnemers.