VN: veel politiek geweld in Congo

(Novum/AP) - In Congo worden in de aanloop naar de verkiezingen van zondag steeds meer politiek gemotiveerde mensenrechtenschendingen gepleegd door vooral de politie en het regeringsleger, blijkt uit een rapport van de Verenigde Naties. De Congolezen kunnen voor het eerst sinds de onafhankelijkheid van België in 1960 kiezen uit meerdere kandidaten en partijen. Drie milities in het oosten van het land hebben toegezegd de wapens neer te leggen en de kiezers vrije doorgang te verlenen.

De VN-vredesmissie in Congo heeft van januari tot juni 2006 905 mensenrechtenschendingen geconstateerd, waarvan meer dan 80 procent werd gepleegd door leden van de veiligheidsdiensten. Het aantal moorden en verkrachtingen dat een duidelijk politiek oogmerk had nam met de tijd toe, aldus het rapport, dat woensdag werd gepubliceerd. In de maand voor de verkiezingen zijn tot nog toe al 23 politieke moorden gepleegd. Vooral de oppositie heeft het zwaar te verduren.

Drie vooraanstaande milities in de oostelijke provincie Ituri hebben in verband met de verkiezingen toegezegd de wapens neer te leggen en de kiezers vrije doorgang naar de stemlokalen te verschaffen. De strijders zullen nu worden opgenomen in het reguliere Congolese leger, zei woordvoerder Kemal Saiki van de VN-troepen in Congo donderdag.

Een van de milities die de wapens neerlegt wordt geleid door Peter Karim. Zijn naar schatting uit duizenden strijders bestaande militie ontvoerde zeven Nepalese vredessoldaten in mei. Ze werden later weer vrijgelaten. Karim wordt in ruil voor het staken van de strijd kolonel in het Congolese leger. Anneke van Woudenberg van Human Rights Watch bekritiseerde de deal, die volgens haar mensen in Ituri aanmoedigt de wapens op te pakken en te moorden, omdat ze zo kolonel kunnen worden.

Ook zo'n vijfhonderd strijders die worden geleid door Cobra Matate staken de strijd, net als leden van de Congolese Revolutionaire Beweging, een in december gevormde coalitie onder leiding van Mathieu Ngudjolo. De Beweging wordt verantwoordelijk gehouden voor het merendeel van het recente geweld. Onduidelijk is hoe omvangrijk de coalitie nog is, nadat vorige maand al 3.500 manschappen de wapens neerlegden.