EU-ambtenaren boos op hun baas

Brusselse ambtenaren zuchten al onder het beeld van de EU als een log, bureaucratisch en zelfzuchtig apparaat. Kritiek van hun eigen baas valt daarom slecht.

De ambtenarenbond FFPE is woedend op de eurocommissaris van industrie, Günter Verheugen. Vorige week zei Verheugen in de Duitse pers dat EU-ambtenaren te veel zaken onderling regelen, waardoor belanghebbenden, maar ook de eurocommissarissen zelf, buitenspel worden gezet. Deze week kritiseerde hij de regelgeving van de EU die bedrijven 600 miljard euro kost. Dat is minstens 150 miljard te veel, vindt Verheugen.

Ondiplomatiek en oncollegiaal, vinden de EU-ambtenaren, ,,Verheugen heeft de EU, de top van de directoraten-generaal en de ambtenaren een slechte dienst bewezen.” Want de organisatie waarop Verheugen afgeeft, beschikt in totaal over 25.000 ambtenaren en heeft daarmee minder personeel dan de stad Amsterdam. Dit aantal dreigt nu, door zuinigheid van de lidstaten, nog verder te moeten krimpen. En dat terwijl het takenpakket spectaculair groeit, bijvoorbeeld op het gebied van justitiesamenwerking en de bestrijding van illegale immigratie.

Maar de ervaren Verheugen weet wat hij doet, zegt hij, en dit ’moest’ even. Om de matige mondiale concurrentiekracht van het bedrijfsleven te vergroten, heeft de Duitser van het versimpelen van EU-regelgeving zijn topprioriteit gemaakt. De Duitse pers schreef in de afgelopen weken dat de eurocommissaris met zijn industriebeleid nog geen deuk in een pakje boter slaat. Daarom heeft Verheugen nu haast. „Ik heb reden om ondiplomatiek te zijn”, zegt hij.

Hij nuanceert zijn kritiek wel. „Ik trek de loyaliteit en competentie van de staf van de Europese Commissie niet in twijfel. Deze is zelfs de beste van de wereld”, zegt Verheugen. „Maar er is een probleem met de administratieve cultuur hier in Brussel. Er is een gebrek aan politiek denken, het inzicht dat nodig is om een ’momentum’ in het instituut zelf te creëren.”

Met dit momentum doelt Verheugen op de omslag naar een Europese Unie die het maken van regels niet als doel ziet maar slechts als middel. „Er heerst nog altijd het idee dat de Europese Commissie een machine draaiende moet houden, een machine die regels maakt. Dat is precies wat ik wil veranderen. Mijn opmerkingen hadden tot doel druk te zetten op de ambtelijke top, zodat die zich realiseert dat het mij ernst is.”

Met zijn kritiek lijkt hij de ambtenaren echter vooral in het defensief te hebben gedrongen. De vakbond FFPE vraagt in een boze open brief om het ontslag van Verheugen, want een baas die zegt dat zijn organisatie niet goed functioneert, dient zelf op te stappen, vinden de ambtenaren.

De opmerkingen van Verheugen doen extra pijn omdat de Europese Unie op het punt staat 2000 ambtenaren te ontslaan. Als het plan doorgaat, zullen 1700 ambtenaren van de Commissie en 300 ambtenaren van andere EU-instituten moeten vertrekken.

Desalniettemin piekert Verheugen er niet over af te treden. Integendeel, zegt hij. De Duitse eurocommissaris is er klaar voor om intensief met de ambtenaren in debat te gaan.