Steen in de vijver van westerse islamologen

De gangbare geschiedschrijving wil het zo en westerse islamologen nemen dat klakkeloos over. Maar het is zo niet gegaan: het machtige Perzische rijk is in de zevende eeuw niet veroverd door moslimstrijders, vanuit het Arabische schiereiland. In plaats daarvan was er een omwenteling van binnenuit, waarbij de Arabische etnische minderheid in het Perzische imperium de macht overnam.

Die fameuze Arabische veldtocht vanuit Mekka en Medina, die de grondslag legde voor het wereldrijk der kaliefen, heeft nooit plaatsgevonden, zegt iranist en muntkundige Volker Popp. Dat verhaal berust niet op historische feiten, mist elke archeologische ondersteuning en kan door de wetenschappelijke bestudering van munten worden weerlegd. Het is het verhaal van de kroniekschrijvers, zegt Popp en is pas twee eeuwen later ontstaan. In opdracht van een nieuwe, in de achtste eeuw aangetreden dynastie, ontwierpen zij een politiek en theologisch getinte heilsgeschiedenis. Geen historische waarheid dus, die fameuze Arabische overwinning, maar een islamitische geloofswaarheid.

Popp gooit met zijn dissidente opvattingen een steen in de vijver van meer traditionele westerse islamologen maar ook van collega's die wel kritisch staan tegenover de traditie maar geen stevige eigen theorie durven ontwikkelen. Hij hoopt dat velen zijn moedige voorbeeld volgen, want: „We moeten het initiatief niet weggeven aan fundamentalistische islamopriesters.”