Londen wijst Russische diplomaten uit

(Novum/AP) - Groot-Brittannië zal vier Russische diplomaten uitwijzen wegens de weigering van het Kremlin om de hoofdverdachte in de gifmoord op een voormalig KGB-agent in Londen uit te leveren. De Britse minister van buitenlandse zaken David Miliband heeft dit maandag gezegd.

Miliband zei in het Lagerhuis dat hij tot de stap had besloten omdat het Kremlin heeft nagelaten gepast te reageren op het 'verschrikkelijke en langdurige' sterven van Alexander Litvinenko. Moskou weigert uitlevering van Andrej Loegovoj, een Russische zakenman en voormalig KGB-agent, die door Britse aanklagers als de hoofdverdachte in de zaak wordt beschouwd.

Het ministerie van buitenlandse zaken zei niet om welke diplomaten het gaat en wat hun rang is. Een woordvoerder van het Russische ministerie van buitenlandse zaken, Michail Kamynin, zei kort na de Britse bekendmaking dat de regering in Londen goed dient te beseffen dat 'het provocerende optreden' niet onbeantwoord kan blijven.

Kamynin waarschuwde voor 'de zwaarst mogelijke gevolgen voor de Russisch-Britse betrekkingen in hun totaliteit'. Hij noemde de stap 'immoreel' en 'een goed geplande actie om de zaak-Litvinenko te politiseren'. Kamynin zei ook dat het Britse besluit kennelijk verband houdt met de Britse weigering om twee prominente vijanden van het Kremlin, de tycoon Boris Berezovski en de Tsjetsjeense separatist Achmed Zakajev, uit te leveren.

Rusland liet een week geleden weten dat het niet zou overgaan tot de uitlevering van Loegovoj en bood in plaats daarvan aan Loegovoj in Rusland, met Britse hulp, te berechten. Het Britse OM zei dat het niet op dat aanbod kon ingaan.

Litvinenko stierf op 23 november in een Londens ziekenhuis, nadat hij het radioactieve polonium-210 binnen had gekregen. Op zijn sterfbed beschuldigde hij de Russische president Vladimir Poetin van de moord.

De voormalige KGB-er zei dat hij ziek was geworden na een ontmoeting met Loegovoj en zakenpartner Dmitri Kovtoen in het Londense Millennium Hotel. De Sunday Telegraph meldde zondag dat een ober van het hotel, Norberto Andrade, had gezegd dat het gif vermoedelijk is toegevoegd aan een pot groene thee. Toen Andrade de tafel van de drie mannen had geruimd had de thee er gelig en kleverig uit gezien.

Miliband zei dat Loegovoj de thee aan Litvinenko had aangeboden en dat Litvinenko vervolgens op afschuwelijke wijze was gestorven. De moord bracht honderden mensen, hotelgasten en bezoekers, in levensgevaar, aldus de minister. Er werden sporen van polonium-210 gevonden op een tiental plaatsen in Londen, waaronder drie hotels, een stadion, twee vliegtuigen en een kantoorpand. In Groot-Brittannië werden zevenhonderd personen getest op poloniumbesmetting, in het buitenland 670, onder wie Loegovoj. Allen kregen na verloop van tijd toestemming hun normale leven te hervatten.

Volgens Miliband kan Loegovoj op grond van internationale verdragen worden aangehouden als hij zich buiten Rusland begeeft. Groot-Brittannië heeft onderhandelingen over een versnelde afhandeling van visumverzoeken van Russen opgeschort en herziet de samenwerking ten aanzien van tal van andere kwesties, zei Miliband.

Groot-Brittannië en Rusland hadden voor het laatst een diplomatieke ruzie in maart 1996, toen Moskou negen Britse diplomaten uitwees naar aanleiding van veronderstelde spionage. Londen reageerde destijds met de uitwijzing van vier Russische diplomaten.